Themeluesi i gjigantit kinez të pasurive të paluajtshme Evergrande, Hui Ka Yan, dikur njeriu më i pasur i Azisë, është dënuar me burgim të përjetshëm nga një gjykatë kineze, e cila urdhëroi gjithashtu konfiskimin e të gjithë pasurisë së tij personale.
Vendimi u dha të enjten nga Gjykata e Ndërmjetme Popullore e Shenzhenit, disa muaj pasi Hui ishte deklaruar fajtor për një sërë akuzash të rënda, mes tyre mashtrim financiar, ryshfet në veprimtarinë e kompanisë dhe marrje të paligjshme të depozitave nga publiku.
Sipas gjykatës, Hui kishte shkelur ligjet kineze duke u përfshirë në një skemë të vazhdueshme dhe në shkallë të gjerë mashtrimi financiar, përmes së cilës fryheshin artificialisht asetet dhe fshiheshin detyrimet e kompanive, ndërsa ryshfeti ishte përdorur edhe për të siguruar kontroll mbi institucione financiare.
Përveç dënimit me burgim të përjetshëm, Hui-t iu hoqën përgjithmonë të drejtat politike dhe iu konfiskua e gjithë pasuria personale.
Vendimi përfshin masa të rënda edhe ndaj kompanive të lidhura me perandorinë e tij të dikurshme. Evergrande u gjobit me 8.82 miliardë juanë, rreth 1.31 miliardë dollarë, ndërsa filiali kryesor Hengda Real Estate mori një gjobë prej 7 miliardë juanësh. Pesë ish-drejtues të tjerë të lartë të kompanisë u dënuan me burgime që variojnë nga gjashtë deri në 18 vjet, krahas gjobave financiare.
Dënimi shënon një fund dramatik për një nga figurat më të fuqishme të biznesit kinez. Hui Ka Yan kishte ndërtuar Evergrande nga një kompani e themeluar në vitet 1990 në një prej zhvilluesve më të mëdhenj të pasurive të paluajtshme në Kinë, ndërsa pasuria e tij personale e kishte çuar për një periudhë në krye të listës së njerëzve më të pasur të Azisë.
Por zgjerimi i jashtëzakonshëm i Evergrande ishte mbështetur në një nivel shumë të lartë huamarrjeje dhe, pas masave të vendosura nga Pekini në vitin 2020 për të kufizuar borxhin e tepërt në sektorin e pronave, modeli financiar i kompanisë nisi të shembej.
Në vitin 2021, Evergrande nuk arriti të përmbushte pjesën më të madhe të detyrimeve të saj, të cilat arrinin në rreth 300 miliardë dollarë, si edhe miliarda dollarë të tjera në pagesa të produkteve të menaxhimit të pasurisë. Kriza e kompanisë u kthye shpejt në një nga episodet më të mëdha të krizës së pasurive të paluajtshme në Kinë.
Hetimet e zhvilluara në Kinën kontinentale dhe në Hong Kong zbuluan më pas se Evergrande kishte fryrë të ardhurat me rreth 80 miliardë dollarë gjatë viteve 2019 dhe 2020, ndër të tjera duke regjistruar si të ardhura shitje të pronave përpara se projektet të përfundonin dhe t’u dorëzoheshin blerësve.
Rënia e kompanisë çoi në ndalimin e Hui-t, ndërsa në vitin 2024 një gjykatë urdhëroi likuidimin e Evergrande. Një vit më vonë kompania u hoq edhe nga bursa, duke vulosur praktikisht fundin e një prej emrave që për vite me radhë kishte simbolizuar bumin e jashtëzakonshëm të tregut kinez të pasurive të paluajtshme.
Gjykata kineze përdori një gjuhë veçanërisht të ashpër në vendimin ndaj Hui-t dhe kompanive të tij, duke deklaruar se veprimet e tyre kishin “çrregulluar seriozisht rendin ekonomik të tregut socialist” dhe kishin cenuar integritetin e funksionimit të zyrtarëve shtetërorë.
Sipas gjykatës, rrethanat e veprave ishin veçanërisht të rënda, kishin shkaktuar humbje ekonomike jashtëzakonisht të mëdha dhe kishin sjellë pasoja të rënda shoqërore.
Dënimi me burgim të përjetshëm i Hui Ka Yan mbyll kështu kapitullin personal të njeriut që qëndroi në qendër të ngritjes dhe më pas të kolapsit të Evergrande, një kompani që nga simbol i fuqisë së tregut kinez të pronave u shndërrua në një nga rastet më të mëdha të krizës së borxhit dhe mashtrimit financiar në vend.
