Një operacion i rrezikshëm shumëmujor rikthen pjesërisht sigurinë në një nga rrugët më strategjike të tregtisë botërore
Shtetet e Bashkuara kanë përfunduar një operacion të ndërlikuar dhe jashtëzakonisht të rrezikshëm për pastrimin e minave detare të vendosura në korridoret ndërkombëtare të lundrimit në Ngushticën e Hormuzit, një nga arteriet më të rëndësishme të transportit energjetik dhe tregtar në botë.
Sipas informacionit të bërë publik nga Komanda Qendrore Amerikane (CENTCOM), operacioni zgjati për disa muaj dhe përfshiu zhytës të Marinës amerikane, forcat speciale SEAL dhe mbështetje ajrore nga disa degë të forcave të armatosura amerikane. Objektivi ishte pastrimi i të ashtuquajturës Traffic Separation Scheme, sistemi ndërkombëtar i korridoreve detare që orienton lëvizjen e anijeve tregtare në ngushticën midis Iranit dhe Omanit.
Komandanti i CENTCOM, admirali Brad Cooper, deklaroi se minat ishin vendosur nga Garda Revolucionare Islamike e Iranit dhe se korridoret kryesore ndërkombëtare të lundrimit janë tashmë të hapura për trafikun tregtar.
Operacioni ka qenë veçanërisht kompleks për shkak të natyrës së luftës kundër minave detare. Çdo objekt i dyshimtë duhet të lokalizohet, identifikohet dhe më pas neutralizohet nga ekipe të specializuara. Sipas të dhënave të raportuara nga burime amerikane, në korridorin kryesor të lundrimit janë kontrolluar mbi 200 objekte të dyshimta, ndërsa vetëm një pjesë e tyre rezultuan të ishin mina të vërteta.
Megjithatë, pavarësisht suksesit të operacionit amerikan, situata në Ngushticën e Hormuzit mbetet larg normalitetit. Autoritetet ndërkombëtare të sigurisë detare vazhdojnë ta konsiderojnë zonën si një hapësirë me nivel “shumë të rëndë” rreziku, ndërsa paralajmërimet për mina të lira, sulme ndaj anijeve dhe incidente të tjera të mundshme mbeten në fuqi.
Rreziku është shtuar edhe nga sulmet e fundit ndaj tankeve pranë Omanit, ku anije tregtare janë goditur nga predha me origjinë të paidentifikuar. Edhe pse ekuipazhet kanë dalë të padëmtuara, incidentet kanë dëshmuar se pastrimi i korridoreve nga minat nuk nënkupton rikthimin e menjëhershëm të sigurisë së plotë në rajon.
Ngushtica e Hormuzit ka një rëndësi vendimtare për ekonominë globale. Në pikën e saj më të ngushtë ajo ka një gjerësi prej rreth 34 kilometrash dhe përbën rrugën kryesore detare që lidh disa nga prodhuesit më të mëdhenj të naftës në botë me tregjet ndërkombëtare.
Sipas CENTCOM, forcat amerikane kanë asistuar muajt e fundit afro 1,500 anije tregtare që kanë kaluar nëpër ngushticë, duke mbrojtur transportin e qindra miliona fuçive naftë drejt tregjeve globale. Megjithatë, fluksi i naftës nëpër Hormuz mbetet ndjeshëm më i ulët krahasuar me periudhën para konfliktit.
Operacioni amerikan për pastrimin e minave përbën një hap të rëndësishëm drejt rikthimit të lundrimit tregtar në këtë korridor jetik ndërkombëtar. Por zhvillimet e fundit tregojnë se hapja e rrugëve të lundrimit nuk do të thotë domosdoshmërisht fundi i krizës.
Ngushtica e Hormuzit mbetet një pikë kritike e përplasjes gjeopolitike dhe ushtarake midis SHBA-së dhe Iranit, ndërsa siguria e saj vazhdon të ketë pasoja të drejtpërdrejta për tregtinë globale, çmimet e energjisë dhe stabilitetin ekonomik ndërkombëtar.
