Vetëm 16 muaj pasi mori drejtimin e Gjermanisë, kancelari Friedrich Merz po përballet me një prej goditjeve më të forta politike të mandatit të tij. Në zgjedhjet e së dielës në dy lande gjermane, partia e tij CDU pësoi humbje të mëdha, ndërsa Alternativa për Gjermaninë (AfD) shënoi një tjetër rritje të fortë.
Rezultati më dramatik vjen nga Mecklenburg-Vorpommern, në verilindje të vendit. Projeksionet e mbrëmjes të transmetuesit publik ARD e vendosin CDU-në në vetëm 4.9%, rezultati më i dobët i partisë në një palë zgjedhje rajonale që prej Luftës së Dytë Botërore.
Shifra ka edhe një domethënie tjetër: pragu për të hyrë në parlamentin e landit është 5%. Nëse rezultati përfundimtar e lë CDU-në poshtë tij, partia e kancelarit do të mbetej për herë të parë jashtë një parlamenti rajonal në Gjermani.
Vetë Merz nuk u përpoq ta zbukuronte rezultatin.
“Është një katastrofë”, tha kancelari pas publikimit të projeksioneve, por bëri të qartë se nuk synon të largohet dhe se do të vazhdojë axhendën e reformave të qeverisë së tij.
Në skajin tjetër të rezultatit është AfD. Partia mori rreth 38% të votave në Mecklenburg-Vorpommern, duke dalë forca e parë, përpara socialdemokratëve të SPD-së.
Edhe pse AfD doli e para, kjo nuk do të thotë automatikisht se do të qeverisë landin. Partitë e tjera kryesore gjermane vazhdojnë të refuzojnë koalicionet me të, një strategji e njohur në politikën gjermane si “muri mbrojtës” ndaj AfD-së.
Por rezultatet e së dielës po shtojnë pikëpyetjet mbi efektivitetin politik të kësaj strategjie, ndërsa AfD vazhdon të zgjerojë elektoratin e saj. Vetëm dy javë më parë, partia kishte arritur një tjetër rezultat të fortë në Saksoni-Anhalt, ku iu afrua shumicës absolute.
Goditja për Merz nuk u kufizua vetëm në lindje të vendit.
Edhe në Berlin, CDU humbi terren dhe përfundoi e dyta. Partia e Majtë, Die Linke, doli forca e parë në kryeqytet, ndërsa CDU mori rreth 19-20% të votave. AfD gjithashtu rriti mbështetjen, duke arritur rreth 16%.
Rezultati në Berlin është historik edhe për një arsye tjetër: është hera e parë që Die Linke del e para në zgjedhjet e landit të kryeqytetit. Fushata atje u dominua sidomos nga kriza e strehimit dhe rritja e fortë e qirave, të cilat pothuajse janë dyfishuar që nga viti 2014.
Për Merz, megjithatë, problemi shkon përtej dy zgjedhjeve rajonale.
Kancelari erdhi në pushtet me premtimin për të nxjerrë ekonominë më të madhe të Europës nga stanjacioni, por reformat e pensioneve, taksave dhe sistemit shëndetësor kanë shkaktuar pakënaqësi, ndërsa rritja e kostos së jetesës vazhdon të rëndojë mbi familjet gjermane.
Presioni brenda CDU-së kishte nisur edhe përpara votimit. Merz anuloi udhëtimin e planifikuar në Nju Jork për Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së, ndërsa brenda partisë janë shtuar diskutimet për drejtimin e saj.
Por kancelari, 70 vjeç, këmbëngul se do ta përfundojë mandatin.
“Reformat duhet të bëhen”, deklaroi ai, duke thënë se merr përsipër përgjegjësinë për të çuar vendin përpara.
Zgjedhjet e së dielës nuk përcaktojnë drejtpërdrejt se kush qeveris Gjermaninë. Por ato japin një fotografi të fortë të ndryshimit të peizazhit politik: në një land AfD po i afrohet 40%, ndërsa partia e kancelarit gjerman po lufton për të kapërcyer pragun minimal prej 5% për të hyrë në parlament.
