Franca ka raportuar rastin e parë të njohur të infektimit të një njeriu me virusin Shamonda, një patogjen që qarkullon prej dekadash te kafshët, por që deri më tani nuk ishte dokumentuar si shkaktar i infeksioneve njerëzore.
Sipas Ministrisë franceze të Shëndetësisë, infeksioni u identifikua te një pacient që po trajtohej për një sëmundje të rëndë në grupin spitalor Hospices Civils de Lyon dhe kishte imunitet tepër të dobësuar.
Pacienti ndërroi jetë në fillim të tetorit 2026. Autoritetet kanë nisur hetime klinike, biologjike dhe epidemiologjike për të kuptuar më mirë rrethanat e infektimit dhe rolin që virusi mund të ketë luajtur në përkeqësimin e gjendjes së tij shëndetësore.
Përpara vdekjes, pacienti kishte shfaqur komplikacione neurologjike, të cilat, sipas autoriteteve franceze, ka shumë të ngjarë të kenë qenë të lidhura me infeksionin Shamonda. Megjithatë, hetimet vijojnë dhe rasti nuk do të thotë se virusi paraqet të njëjtin rrezik për njerëzit me sistem imunitar normal.
Virusi Shamonda bën pjesë në grupin e ortobunjaviruseve (orthobunyaviruses) dhe transmetohet kryesisht përmes pickimit të insekteve shumë të vogla të gjinisë Culicoides. Këto insekte, të ngjashme me mushkonjat e imëta, janë të njohura për transmetimin e disa viruseve që prekin kafshët.
Shamonda i përket të njëjtit grup të gjerë virusesh me Schmallenberg dhe Akabane, të cilët lidhen me sëmundje te bagëtitë dhe mund të shkaktojnë probleme të rënda riprodhuese.
Virusi u identifikua për herë të parë në Nigeri në mesin e viteve 1960. Më pas, prania e tij është raportuar në mënyrë sporadike në disa vende të Afrikës Perëndimore, Lindore dhe Jugore, si edhe në Japoni.
Për dekada, ai është konsideruar një virus i kafshëve, pa raste të konfirmuara të infektimit te njerëzit.
Situata mori një dimension të ri gjatë verës së vitit 2026, kur Shamonda u identifikua për herë të parë në Europë. Sipas Ministrisë franceze të Bujqësisë, virusi u zbulua në Francë, Gjermani dhe Zvicër.
Në gusht, Agjencia britanike për Shëndetin e Kafshëve dhe Bimëve konfirmoi gjithashtu praninë e virusit te gjedhët në Jersey, një territor i varur nga Kurora britanike.
Në rastin e pacientit francez, hetuesit dyshojnë se infektimi mund të ketë ndodhur nga pickimi i një insekti Culicoides në lindje të Francës, ku virusi kishte qarkulluar te kafshët gjatë pranverës dhe verës.
Autoritetet vërejnë se komplikacionet neurologjike të pacientit kanë ngjashmëri me ato që mund të shkaktohen nga disa ortobunjaviruse të tjera te njerëzit, përfshirë virusin Oropouche.
Megjithatë, rasti konsiderohet i jashtëzakonshëm, pasi Shamonda kishte qarkulluar për shumë vite në Afrikë dhe Azi pa u dokumentuar më parë ndonjë infeksion njerëzor.
Te gjedhët, virusi mund të shkaktojë temperaturë, diarre, plogështi dhe ulje të prodhimit të qumështit. Sipas Ministrisë franceze të Bujqësisë, këto simptoma zakonisht janë të përkohshme.
Problemet mund të jenë më serioze kur infeksioni ndodh gjatë shtatzënisë së kafshëve. Në raste të tilla, virusi mund të shoqërohet me aborte dhe keqformime të fetusit, të ngjashme me komplikacionet që shkakton virusi Schmallenberg.
Megjithëse gjedhët konsiderohen bartësit kryesorë të virusit, ai është identifikuar edhe te ripërtypësit e vegjël, përfshirë delet dhe dhitë, si edhe te kuajt dhe alpakat në disa vende europiane.
Agjencia britanike ka raportuar zbulimin e virusit te kuaj me probleme neurologjike në Gjermani dhe Zvicër. Megjithatë, hetimet vazhdojnë për të përcaktuar nëse infeksioni ka qenë shkaku i këtyre simptomave.
Mënyra kryesore e përhapjes së Shamonda është pickimi nga insektet Culicoides, të cilat mund ta transmetojnë virusin ndërmjet kafshëve.
Sipas autoriteteve franceze, aktualisht nuk ka prova për një transmetim të konsiderueshëm të drejtpërdrejtë nga një kafshë te tjetra, me përjashtim të mundësisë së kalimit të virusit nga kafsha shtatzënë te pasardhësi.
Po kështu, nuk ekzistojnë prova shkencore që dokumentojnë transmetimin e virusit përmes mishit, qumështit apo produkteve të bulmetit.
Megjithatë, produktet që vijnë nga kafshë të sëmura përjashtohen nga konsumi, në përputhje me masat e sigurisë ushqimore.
Aktualisht nuk ka vaksinë kundër virusit Shamonda dhe as trajtim specifik që ta eliminojë atë nga organizmi i kafshëve të infektuara.
Veterinerët mund të ofrojnë trajtime për lehtësimin e simptomave, ndërsa fermerët këshillohen të kërkojnë ndihmë veterinare nëse vërejnë temperaturë, diarre ose ulje të prodhimit të qumështit te gjedhët.
Rekomandohet gjithashtu ndjekja veterinare e kafshëve të infektuara për të identifikuar komplikacione të mundshme riprodhuese.
Për kufizimin e përhapjes së virusit, autoritetet këshillojnë uljen e ekspozimit ndaj insekteve transmetuese, përfshirë eliminimin e vendeve ku ato shumohen, si ujërat e ndenjura dhe grumbullimet e plehut të lëngshëm, si edhe trajtimin kundër insekteve të mjeteve që përdoren për transportin e kafshëve.
Sipas Ministrisë franceze të Bujqësisë, Shamonda nuk klasifikohet aktualisht si sëmundje e rregulluar në kuadër të legjislacionit të Bashkimit Europian për shëndetin e kafshëve. Për këtë arsye, konstatimi i një infeksioni nuk sjell detyrimin për asgjësimin e kafshëve të prekura.
Pas rastit të parë njerëzor, autoritetet franceze po vijojnë hetimet në bashkëpunim me specialistë të shëndetit të njeriut, shëndetit të kafshëve dhe mjedisit.
Qëllimi është të kuptohet më mirë mënyra e qarkullimit të virusit, rrethanat në të cilat mund të infektojë njerëzit dhe nëse personat me imunitet shumë të dobësuar përballen me rrezik të veçantë.
Franca ka njoftuar për rastin Organizatën Botërore të Shëndetësisë (OBSH) dhe Qendrën Europiane për Parandalimin dhe Kontrollin e Sëmundjeve (ECDC).
Pavarësisht rastit fatal, autoritetet franceze theksojnë se deri tani nuk është identifikuar rrezik për popullatën e përgjithshme. Megjithatë, zbulimi i infeksionit të parë njerëzor dhe përhapja e virusit në disa vende europiane kanë nxitur një monitorim më të kujdesshëm për të përcaktuar rëndësinë e tij për shëndetin publik.
