Brukseli po shqyrton një qasje më të vendosur ndaj Kinës, duke synuar të mbrojë industrinë evropiane, të reduktojë varësinë strategjike nga furnizimet kineze dhe të krijojë instrumente të reja për t’iu përgjigjur praktikave tregtare që konsiderohen shtrembëruese të konkurrencës.
Raportimet e fundit mbi politikën tregtare të Bashkimit Evropian tregojnë se marrëdhëniet ekonomike me Kinën po hyjnë në një fazë të re, ku bashkëpunimi tregtar po kushtëzohet gjithnjë e më shumë nga konsideratat e sigurisë ekonomike, konkurrencës industriale dhe autonomisë strategjike.
Në qendër të kësaj qasjeje qëndron përpjekja e Komisionit Evropian për të ndërtuar një mekanizëm më të koordinuar parandalues ndaj ndikimit ekonomik të Kinës. Nisma synon të kapërcejë kufizimet e instrumenteve tradicionale të mbrojtjes tregtare dhe t’i japë Bashkimit Evropian mundësinë për të reaguar më shpejt, më në mënyrë të bashkërenduar dhe me pasoja konkrete ndaj presionit ekonomik ose praktikave që cenojnë kushtet e konkurrencës së ndershme.
Një mekanizëm i ri për mbrojtjen e tregut evropian
Një nga elementet kryesore të kësaj strategjie është krijimi i një instrumenti të ri që do t’i mundësonte Komisionit Evropian të ndërhynte ndaj shteteve të treta kur politikat e tyre ekonomike shkaktojnë deformime serioze dhe sistematike të tregut.
Ndryshe nga mekanizmat ekzistues, të cilët kërkojnë procedura të gjata dhe mbështetje paraprake nga shtetet anëtare, instrumenti i propozuar do të mund të aktivizohej nga Komisioni, përveç rasteve kur një shumicë e cilësuar e shteteve anëtare do të kundërshtonte ndërhyrjen.
Kjo do të përfaqësonte një ndryshim të rëndësishëm në balancën institucionale të politikës tregtare evropiane, duke i dhënë Brukselit më shumë fleksibilitet dhe shpejtësi në reagimin ndaj praktikave të konsideruara si konkurrencë e padrejtë.
Masa të tilla mund të përfshijnë tarifa doganore, kufizime të aksesit në tregun e përbashkët, kufizime të caktuara tregtare dhe instrumente të tjera ekonomike, në varësi të natyrës dhe shkallës së shkeljes.
Varësia nga Kina, një çështje e sigurisë ekonomike
Shqetësimi evropian nuk kufizohet më te deficiti tregtar. Ai lidhet gjithashtu me përqendrimin e prodhimit dhe kontrollin e zinxhirëve strategjikë të furnizimit.
Sektorë si gjysmëpërçuesit, mineralet kritike, metalet e rralla, industria farmaceutike, automobilat, kimikatet dhe makineritë industriale konsiderohen veçanërisht të ekspozuar ndaj varësisë nga furnizimet kineze.
Në këtë kontekst, Komisioni Evropian synon të krijojë instrumente për diversifikimin e burimeve të furnizimit, reduktimin e përqendrimit të importeve dhe parandalimin e situatave ku një shtet i vetëm mund të fitojë ndikim disproporcional mbi funksionimin e industrive evropiane.
Franca dhe Gjermania kërkojnë një përgjigje më të vendosur
Një shtysë e rëndësishme politike për këtë orientim ka ardhur nga Franca dhe Gjermania, të cilat kanë paraqitur një propozim të përbashkët për forcimin e instrumenteve evropiane të mbrojtjes tregtare.
Dokumenti i tyre kërkon një kuadër më gjithëpërfshirës për reagimin ndaj deformimeve të tregut, diversifikimin e zinxhirëve të furnizimit dhe përgatitjen për masa hakmarrëse nga partnerët tregtarë.
Përgatitja për kundërpërgjigjen e Pekinit
Brukseli e konsideron gjithashtu të domosdoshme përgatitjen për reagimet e mundshme të Kinës.
Përvoja e marrëdhënieve tregtare ndërmjet dy palëve ka treguar se masat kufizuese mund të shoqërohen me kundërmasa ekonomike, kufizime të eksporteve të lëndëve të para, pengesa për kompanitë evropiane dhe presion diplomatik ndaj shteteve anëtare.
Për këtë arsye, propozimet franko-gjermane kërkojnë një vlerësim paraprak të ekspozimit të secilit shtet anëtar ndaj kundërmasave të mundshme, si dhe një mekanizëm koordinimi për të shmangur reagimet e fragmentuara.
Një nga objektivat kryesore është që asnjë shtet anëtar të mos mbetet i vetëm përballë presionit ekonomik të një fuqie të madhe.
Zhvillimet e fundit tregojnë se Bashkimi Evropian po largohet gradualisht nga një model ku marrëdhëniet ekonomike me Kinën trajtoheshin kryesisht përmes diplomacisë tregtare dhe negociatave dypalëshe.
Në vend të kësaj, po konsolidohet një model që kombinon mbrojtjen tregtare, sigurinë e furnizimeve, kontrollin e varësive strategjike dhe përdorimin e fuqisë së tregut të përbashkët si instrument negociues.
