• Kryefaqja
  • Lajme
    • Shqipëria
    • Kosova
    • Bota
  • Aktualitet
    • Drejtësi-Ligj
    • Politikë
    • Ekonomi-Biznes
    • Kronika e zezë
  • Shënim
  • Investigim
  • Rubrika artistike
    • Muzikë
    • Kinema
    • Teatër
    • Letërsi
    • Portret
    • Ku të shkojmë
  • Psikologji
  • Argëtim
    • Satirë
    • Showbiz
    • Lajme rozë
    • Stil jetese
    • Modë
  • Sport
  • Buqetë
    • Video
    • Shkencë-Teknologji
    • Horoskopi
    • Moti
    • Destinacione
    • Foto-Lajm
    • Kursi këmbimit
    • Kuriozitete
Nuk ka të dhëna
Shiko të gjithë rezultatet
  • Kryefaqja
  • Lajme
    • Shqipëria
    • Kosova
    • Bota
  • Aktualitet
    • Drejtësi-Ligj
    • Politikë
    • Ekonomi-Biznes
    • Kronika e zezë
  • Shënim
  • Investigim
  • Rubrika artistike
    • Muzikë
    • Kinema
    • Teatër
    • Letërsi
    • Portret
    • Ku të shkojmë
  • Psikologji
  • Argëtim
    • Satirë
    • Showbiz
    • Lajme rozë
    • Stil jetese
    • Modë
  • Sport
  • Buqetë
    • Video
    • Shkencë-Teknologji
    • Horoskopi
    • Moti
    • Destinacione
    • Foto-Lajm
    • Kursi këmbimit
    • Kuriozitete
Nuk ka të dhëna
Shiko të gjithë rezultatet
Nuk ka të dhëna
Shiko të gjithë rezultatet
Kryefaqja Argëtim Stil jetese

Epikuri, filozofi grek: «Është marrëzi që njeriu t’u lutet perëndive për atë që ka fuqinë ta arrijë vetë»

22 Nëntor, 2026
në Stil jetese
A A
Epikuri, filozofi grek: «Është marrëzi që njeriu t’u lutet perëndive për atë që ka fuqinë ta arrijë vetë»
0
SHIKIME
Share on FacebookShare on Twitter

Më shumë se dy mijëvjeçarë pas themelimit të shkollës së tij të famshme në Athinë, thirrja e mendimtarit të lashtë grek për veprim, përgjegjësi individuale dhe mbështetje në forcat e veta mbetet një nga gurët e themelit të urtësisë praktike.

Pak maksima filozofike arrijnë ta shprehin thelbin e përgjegjësisë personale me aq qartësi dhe forcë sa vëzhgimi i përhershëm i Epikurit: «Është marrëzi që njeriu t’u lutet perëndive për atë që ka fuqinë ta arrijë vetë».

Kjo thënie, e përhapur gjerësisht në antologjitë moderne të citimeve, e ka origjinën te Maksima e Vatikanit nr. 65, pjesë e një përmbledhjeje aforizmash epikuriane, të ruajtura në një dorëshkrim mesjetar dhe të rizbuluara në fund të shekullit XIX.

Në vend që të nxiste cinizmin apo dëshpërimin, kjo thënie synonte t’i çlironte njerëzit e zakonshëm nga besëtytnitë, pasiviteti dhe ankthi i pabazë.

I lindur në vitin 341 para erës sonë, në ishullin e Samosit në Detin Egje, nga prindër athinas, Epikuri i kaloi vitet e hershme duke studiuar tradita të ndryshme filozofike, përpara se të themelonte shkollën e tij në Athinë, rreth vitit 306 para erës sonë.

E vendosur menjëherë jashtë mureve të qytetit dhe e njohur thjesht si «Kopshti», bashkësia e tij dallonte rrënjësisht nga elitizmi i Akademisë së Platonit dhe Liceut të Aristotelit. Epikuri mirëpriste gra, njerëz të skllavëruar dhe qytetarë nga të gjitha shtresat shoqërore, duke krijuar një mjedis barazitar, të përkushtuar ndaj kërkimit racional, mbështetjes së ndërsjellë dhe qetësisë shpirtërore.

Për të kuptuar përse Epikuri e kundërshtonte lutjen drejtuar perëndive për përmbushjen e kërkesave njerëzore, duhet shqyrtuar pikëpamja e tij e veçantë mbi hyjnoren. Ndryshe nga mënyra se si është paraqitur në mënyrë të shtrembëruar gjatë shekujve, Epikuri nuk ishte ateist. Në veprën e tij të ruajtur deri në ditët tona, Letër drejtuar Menekeut, ai pohonte shprehimisht ekzistencën e perëndive.

Megjithatë, ai e kundërshtonte teologjinë popullore greke, e cila i paraqiste hyjnitë si sundimtarë xhelozë dhe hakmarrës, që shpërblenin kryerjen e riteve fetare dhe ndëshkonin gabimet njerëzore.

Në veprën e tij Doktrinat Themelore, Epikuri argumentonte se një qenie vërtet e lumtur dhe e pavdekshme as nuk përjeton shqetësime, as nuk u shkakton shqetësime të tjerëve, duke mbetur krejtësisht e paprekur nga zemërimi apo favorizimi.

Meqenëse perënditë ekzistojnë në një gjendje qetësie të patrazuar, në vend që të drejtojnë punët tokësore, t’u përgjërohesh atyre për pasuri, guxim apo vetëdisiplinë është një përpjekje e kotë, që e largon individin nga ndërmarrja e veprimeve konkrete dhe të dobishme me forcat e veta.

Mbështetja në forcat e veta, qetësia shpirtërore dhe arsyet përse epikurianizmi vazhdon të keqkuptohet

Në anglishten moderne, fjala «epikurian» lidhet zakonisht me ushqimin e rafinuar dhe kënaqësitë shqisore. Megjithatë, ky perceptim e përmbys kuptimin e vërtetë të mësimeve të filozofit.

Epikuri jetonte me ushqime të thjeshta, kryesisht ujë, bukë elbi dhe, herë pas here, djathë. Ai mësonte se lumturia e qëndrueshme mbështetet te aponia (mungesa e dhimbjes fizike) dhe ataraksia (qetësia e mendjes, e patrazuar nga shqetësimet). Ai paralajmëronte se ndjekja e luksit të tepruar apo e lavdisë publike i mbyll njerëzit në cikle të pafundme dëshirash të pangopura dhe zhgënjimesh.

Në qendër të sistemit etik të Epikurit qëndron koncepti i autarkeia, ose vetëmjaftueshmërisë: aftësia për të përmbushur dëshirat natyrore dhe të domosdoshme, pa u varur nga fati apo nga miratimi i të tjerëve. Siç theksonte ai në Maksimën e Vatikanit nr. 77, «përfitimi më i madh i vetëmjaftueshmërisë është liria».

Ndjekësit e mëvonshëm të filozofisë së tij e përmblodhën këtë doktrinë, që synonte çlirimin e njeriut nga vuajtjet dhe shqetësimet, në atë që njihet si Tetrapharmakos, ose «kurimi me katër përbërës»: mos iu frikëso perëndive, mos u shqetëso për vdekjen, kupto se ajo që është vërtet e mirë mund të arrihet lehtësisht dhe mbaj parasysh se ajo që shkakton dhimbje mund të përballohet.

E parë në dritën e këtyre parimeve, këshilla e Epikurit për të mos iu lutur perëndive për gjëra që janë brenda mundësive njerëzore shndërrohet në një udhërrëfyes për qëndrueshmërinë dhe forcën e brendshme në jetën e përditshme.

Kur njerëzit ia lënë fatit apo ndërhyrjes hyjnore përgjegjësinë për karakterin, zakonet ose marrëdhëniet e tyre, ata heqin dorë pikërisht nga aftësia për të vepruar dhe për të marrë vendime, e cila është e domosdoshme për të përmirësuar jetën e tyre.

Epikuri besonte se urtësia, përmbajtja dhe miqësia e thellë, të cilën e vlerësonte si garancinë më të madhe të lumturisë gjatë gjithë jetës, kultivohen përmes zgjedhjeve të vetëdijshme dhe të qëllimshme të njeriut.

Edhe pas vdekjes së tij në Athinë, në vitin 270 para erës sonë, ky mesazh, që i jepte njeriut besim në fuqinë e vet, vazhdoi të gjente jehonë ndër shekuj, duke frymëzuar poetin romak Lukrecin dhe duke ndikuar më vonë në mendimin e filozofëve të Iluminizmit, si John Locke dhe Thomas Jefferson.

Në një epokë që vazhdon të karakterizohet nga shpërqendrimet dhe trysnitë e jashtme, këshilla e Epikurit mbetet çarmatosëse në thjeshtësinë dhe qartësinë e saj: mos prit që dikush tjetër të vijë të të shpëtojë, kur mjetet për të ndërtuar një jetë të qetë i ke tashmë në duart e tua.

Burimi: Euan Burns – MARCA

Postimi i mëparshëm

10 qytetet më të bukura të Danimarkës që ia vlen të vizitohen, përtej Kopenhagës

Postimi i rradhës

10 mijë komerdare identike për emigrantët, policia spanjolle dyshon për një operacion të organizuar në kufirin me Marokun

Postimi i rradhës
10 mijë komerdare identike për emigrantët, policia spanjolle dyshon për një operacion të organizuar në kufirin me Marokun

10 mijë komerdare identike për emigrantët, policia spanjolle dyshon për një operacion të organizuar në kufirin me Marokun

  • Më të fundit
10 mijë komerdare identike për emigrantët, policia spanjolle dyshon për një operacion të organizuar në kufirin me Marokun

10 mijë komerdare identike për emigrantët, policia spanjolle dyshon për një operacion të organizuar në kufirin me Marokun

22 Nëntor, 2026
Epikuri, filozofi grek: «Është marrëzi që njeriu t’u lutet perëndive për atë që ka fuqinë ta arrijë vetë»

Epikuri, filozofi grek: «Është marrëzi që njeriu t’u lutet perëndive për atë që ka fuqinë ta arrijë vetë»

22 Nëntor, 2026
10 qytetet më të bukura të Danimarkës që ia vlen të vizitohen, përtej Kopenhagës

10 qytetet më të bukura të Danimarkës që ia vlen të vizitohen, përtej Kopenhagës

21 Nëntor, 2026
Inteligjenca artificiale mbingarkon institucionet e BE-së: Efikasiteti i premtuar po përballet me rrezikun e kaosit administrativ

Inteligjenca artificiale mbingarkon institucionet e BE-së: Efikasiteti i premtuar po përballet me rrezikun e kaosit administrativ

21 Nëntor, 2026

Postimet e fundit

10 mijë komerdare identike për emigrantët, policia spanjolle dyshon për një operacion të organizuar në kufirin me Marokun

10 mijë komerdare identike për emigrantët, policia spanjolle dyshon për një operacion të organizuar në kufirin me Marokun

22 Nëntor, 2026
Epikuri, filozofi grek: «Është marrëzi që njeriu t’u lutet perëndive për atë që ka fuqinë ta arrijë vetë»

Epikuri, filozofi grek: «Është marrëzi që njeriu t’u lutet perëndive për atë që ka fuqinë ta arrijë vetë»

22 Nëntor, 2026
10 qytetet më të bukura të Danimarkës që ia vlen të vizitohen, përtej Kopenhagës

10 qytetet më të bukura të Danimarkës që ia vlen të vizitohen, përtej Kopenhagës

21 Nëntor, 2026
Inteligjenca artificiale mbingarkon institucionet e BE-së: Efikasiteti i premtuar po përballet me rrezikun e kaosit administrativ

Inteligjenca artificiale mbingarkon institucionet e BE-së: Efikasiteti i premtuar po përballet me rrezikun e kaosit administrativ

21 Nëntor, 2026

Na ndiqni në

KontrasT.al

KontrasT.al - Është një platformë mediatike që informon dhe argëton ndjekësit në 24/7. Lajmi, ngjarja dhe opinioni vijnë për lexuesit me ngjyra më të qarta - në tablonë e realitetit dhe kontraditave të tij.

Shfleto sipas kategorive

  • Aktualitet
  • Argëtim
  • Bota
  • Destinacione
  • Drejtësi-Ligj
  • Ekonomi-Biznes
  • Foto-Lajm
  • Horoskopi
  • Investigim
  • Kinema
  • Kosova
  • Kronika e zezë
  • Ku të shkojmë
  • Kuriozitete
  • Kursi këmbimit
  • Lajme
  • Lajme rozë
  • Letërsi
  • Misc
  • Modë
  • Moti
  • Muzikë
  • Opinion
  • Politikë
  • Portret
  • Psikologji
  • Rubrika artistike
  • Satirë
  • Shënim
  • Shkencë-Teknologji
  • Showbiz
  • Shqipëria
  • Sport
  • Stil jetese
  • Të tjera
  • Teatër
  • Video

Lajmet më të fundit

10 mijë komerdare identike për emigrantët, policia spanjolle dyshon për një operacion të organizuar në kufirin me Marokun

10 mijë komerdare identike për emigrantët, policia spanjolle dyshon për një operacion të organizuar në kufirin me Marokun

22 Nëntor, 2026
Epikuri, filozofi grek: «Është marrëzi që njeriu t’u lutet perëndive për atë që ka fuqinë ta arrijë vetë»

Epikuri, filozofi grek: «Është marrëzi që njeriu t’u lutet perëndive për atë që ka fuqinë ta arrijë vetë»

22 Nëntor, 2026
  • Rreth nesh
  • Reklamo
  • Politikat e privatësisë
  • Na kontaktoni

© 2025 KontrasT.al - Të gjitha të drejtat e rezervuara.

Nuk ka të dhëna
Shiko të gjithë rezultatet
  • Kryefaqja
  • Lajme
    • Shqipëria
    • Kosova
    • Bota
  • Aktualitet
    • Drejtësi-Ligj
    • Politikë
    • Ekonomi-Biznes
    • Kronika e zezë
  • Shënim
  • Investigim
  • Rubrika artistike
    • Muzikë
    • Kinema
    • Teatër
    • Letërsi
    • Portret
    • Ku të shkojmë
  • Psikologji
  • Argëtim
    • Satirë
    • Showbiz
    • Lajme rozë
    • Stil jetese
    • Modë
  • Sport
  • Buqetë
    • Video
    • Shkencë-Teknologji
    • Horoskopi
    • Moti
    • Destinacione
    • Foto-Lajm
    • Kursi këmbimit
    • Kuriozitete
  • sq
    • sq
    • en
    • it

© 2025 KontrasT.al - Të gjitha të drejtat e rezervuara.