Eurovision 2026 është përfshirë në një krizë të hapur pasi Spanja, Holanda, Irlanda dhe Sllovenia njoftuan të enjten tërheqjen e tyre nga konkursi, menjëherë pasi Asambleja e Përgjithshme e Unionit Evropian të Transmetimeve (EBU) votoi për të lejuar pjesëmarrjen e Izraelit.
Në mbledhjen e 95-të të përgjithshme të EBU-së në Gjenevë, u miratua paketa e re e rregullave me 738 vota pro, 264 kundër dhe 120 abstenime, duke konfirmuar pjesëmarrjen e Izraelit në edicionin e 2026-ёs. Kërkesa e RTVE dhe disa vendeve të tjera për votim të fshehtë u refuzua, gjë që sipas transmetuesit spanjoll rriti “mosbesimin ndaj procesit” dhe ekspozoi presionin politik që e shoqëron vendimmarrjen e Eurovision-it.
Spanja kishte paralajmëruar më parë se do të largohej nga festivali nëse Izraeli mbetej pjesëmarrës, duke e lidhur vendimin me situatën në Gaza dhe akuzat se Tel Avivi po e përdor Eurovision-in për qëllime politike. Pas votimit, RTVE konfirmoi se nuk do ta transmetojë finalen e vitit 2026, megjithatë Spanja do të marrë pjesë në Junior Eurovision.
Vendet që u tërhoqën theksuan se masat e reja të miratuara nga EBU nuk adresojnë shqetësimet e tyre për integritetin e votimit dhe neutralitetin e konkursit. Ndër rregullat e reja përfshihen kufizimi i votave nga publiku, rikthimi i jurive profesionale në gjysmëfinale dhe ndalimi i fushatave të organizuara që mund të ndikojnë votimin.
Tërheqjet po krijojnë sfida ekonomike dhe organizative për EBU-në. Çdo vend pjesëmarrës kontribuon financiarisht, dhe mungesa e vendeve të mëdha si Spanja apo Holanda përkthehet në humbje të ndjeshme për buxhetin. Për të kompensuar, organizatorët janë duke kërkuar rikthimin e vendeve që munguan vitet e fundit, si Bullgaria, Moldavia dhe Rumania, si dhe duke shqyrtuar anëtarësime të reja, duke përfshirë Kazakistanin.
Ndërkohë, reagimi i izraelit ishte i ashpër. Ministri i Jashtëm i Izraelit, Gideon Saar, sulmoi vendet që braktisën Eurovision-in, duke deklaruar: “Fatkeqësia qoftë mbi ta.” Deklarata u përhap me shpejtësi në rrjetet sociale, duke ndezur më tej debatet rreth politizimit të festivalit.
Jo të gjitha vendet e EBU-së ndajnë të njëjtin qëndrim. Gjermania, Austria dhe Zvicra kanë bërë të ditur se do të shqyrtonin tërheqjen vetëm në rast të përjashtimit të Izraelit, duke i vendosur organizatorët mes dy presioneve të kundërta. Austria, pritëse e Eurovision 2026, ishte veçanërisht e vendosur që Izraeli të mos përjashtohej.
Lista e vendimeve të fundit tregon një ndarje të qartë brenda Eurovision-it. Disa vende, si Franca, Danimarka dhe Serbia, kanë konfirmuar pjesëmarrjen, ndërsa të tjera – përfshirë Islandën dhe Norvegjinë – ende nuk kanë marrë vendim.
Sipas EBU-së, vendet kanë afat deri më 15 dhjetor për të konfirmuar pjesëmarrjen, ndërsa lista finale do të shpallet para Krishtlindjeve. Në të njëjtën kohë, Izraeli po vazhdon përgatitjet për përfaqësuesin e tij sikur asgjë të mos ketë ndodhur.
