Industria e rrjeteve sociale po përgatitet për një nga proceset më të rëndësishme të dekadës. Në janar, në SHBA do të nisë një proces historik ku Meta, TikTok, Snapchat dhe YouTube akuzohen se kanë dizenjuar qëllimisht platforma që krijojnë varësi tek të miturit, duke fshehur efektet e dëmshme që kanë mbi shëndetin mendor të fëmijëve dhe adoleshentëve. Të gjitha kompanitë i mohojnë akuzat, por Mark Zuckerberg dhe CEO i Snap, Evan Spiegel, janë urdhëruar të dëshmojnë personalisht në seancën dëgjimore të Komitetit Gjyqësor të Senatit.
Procesi përmbledh qindra padi nga prindër dhe distrikte shkollore që pretendojnë se platformat kanë kontribuar në depresion, ankth, çrregullime dhe shfrytëzim të të miturve. Në një çështje tjetër paralele, prokurorët amerikanë thonë se Zuckerberg ka bllokuar vetë iniciativat për ta bërë Instagram-in më të sigurt, përfshirë heqjen e filtrave të bukurisë që, sipas ekspertëve, rrisin rrezikun e dismorfisë trupore.
Disa ish-punonjëse të Meta-s – Frances Haugen, Sarah Wynn-Williams dhe Arturo Béjar – kanë dëshmuar në Kongres duke denoncuar praktika të rrezikshme dhe mungesë transparence nga kompania.
Ndërkohë, kritikat ndaj sektorit janë zgjeruar: nga përhapja e dezinformatave e deri te dhuna grafike online. Pamjet tronditëse të vrasjes së Charlie Kirk u përhapën në platforma të ndryshme pa asnjë filtër, duke u shfaqur edhe tek përdorues që nuk i kërkonin ato.
Elon Musk ka paditur disa shtete amerikane që kërkojnë transparencë për mënyrën si platformat luftojnë gjuhën e urrejtjes, ndërsa Meta u kritikua ashpër pasi hoqi verifikuesit e fakteve në mes të valës së dezinformatave globale.
Gjatë një seance dëgjimore vitin e kaluar, një familje që kishte humbur fëmijën e saj pasi ishte shfrytëzuar seksualisht në Instagram dhe Snapchat, u përball me Zuckerberg-un drejtpërdrejt. Ai kërkoi falje dhe tha:
“Kjo është arsyeja pse investojmë kaq shumë për ta bërë industrinë më të sigurt. Askush nuk duhet të kalojë atë që keni kaluar ju.”
Lobim i fshehtë, presion publik
Ndërsa Australia diskutonte ligje të reja të forta për moshën minimale të përdoruesve, kompanitë heshtën publikisht – por vepruan agresivisht në prapaskenë. Evan Spiegel u takua me ministren australiane të Komunikacionit, ndërsa YouTube thuhet se dërgoi grupin e famshëm për fëmijë “The Wiggles” për të lobuar në emrin e tyre.
Platformat kërkojnë që përgjegjësia për verifikimin e moshës t’u kalojë Apple dhe Google, jo vetë atyre. Australia ndërkohë u bë vendi i parë në botë që ndalon përdorimin e mediave sociale nën moshën 16 vjeç pa asnjë përjashtim të miratimit prindëror.
Meta i tha BBC-së:
“Ka mënyra më të mira – ligje që u japin fuqinë prindërve, jo qeverisë, për të vendosur se cilat aplikacione përdorin adoleshentët.”
Mes presionit politik dhe dhjetëra padive, ky gjyq mund të ndryshojë përfundimisht mënyrën se si funksionojnë rrjetet sociale – dhe sa përgjegjësi mbajnë për sigurinë e fëmijëve.
(Burimi: BBC)
