Autoritetet bjelloruse kanë liruar 123 të burgosur politikë, përfshirë fituesin e Çmimit Nobel për Paqen Ales Bialiatski dhe aktivisten e njohur të opozitës Maria Kolesnikova, pas një marrëveshjeje të arritur me Shtetet e Bashkuara për lehtësimin e sanksioneve ndaj vendit.
Lirimet erdhën pas dy ditësh bisedimesh në Minsk mes presidentit bjellorus Alexander Lukashenko dhe të dërguarit special të presidentit amerikan Donald Trump, John Coate. Si pjesë e marrëveshjes, SHBA-të kanë rënë dakord të heqin sanksionet ndaj sektorit të potasit, një eksport kyç për Bjellorusinë dhe një përbërës thelbësor për prodhimin e plehrave kimike.
Coate i përshkroi bisedimet si “shumë produktive” dhe tha se normalizimi i marrëdhënieve mes dy vendeve është qëllimi afatgjatë. “Ndërsa marrëdhëniet normalizohen, do të hiqen gjithnjë e më shumë sanksione,” deklaroi ai për BBC.
“Një surprizë pas 1,613 ditësh burg”
Ales Bialiatski, avokat i të drejtave të njeriut dhe themelues i qendrës Viasna, tha se lirimi i tij pas më shumë se katër vitesh burg erdhi krejt papritur.
“Më duket sikur kam kaluar nga uji i akullt në një dhomë të ngrohtë. Duhet kohë për t’u përshtatur,” u shpreh ai, duke shtuar se do të vazhdojë punën për të drejtat e njeriut.
Bialiatski theksoi se mbi një mijë të burgosur politikë vijojnë të mbahen në Bjellorusi “vetëm sepse zgjodhën lirinë”. Ai ishte dënuar në vitin 2023 me dhjetë vjet burg për akuza që organizatat ndërkombëtare i cilësuan të motivuara politikisht.
Gruaja e tij, Natalia Pinchuk, e cila jeton në Oslo, tha se fjalët e para që i tha pas lirimit ishin “Të dua”. Ajo falënderoi negociatorët amerikanë për rolin e tyre në arritjen e marrëveshjes.
Ndryshim i madh diplomatik
Sipas zyrtarëve amerikanë, mes të liruarve janë edhe një shtetas amerikan, gjashtë shtetas të vendeve aleate të SHBA-ve dhe pesë shtetas ukrainas. Shumica e të burgosurve janë dërguar në Ukrainë, ndërsa të tjerë, përfshirë Bialiatskin, janë transferuar në Lituani dhe Poloni për trajtim dhe strehim të përkohshëm.
Marrëveshja shënon një kthesë të rëndësishme në politikën amerikane ndaj Bjellorusisë dhe bie ndesh me qasjen e Bashkimit Evropian, i cili vazhdon të mos e njohë Lukashenkon si president legjitim dhe e sheh izolimin dhe sanksionet si mjet presioni.
Udhëheqësja e opozitës në mërgim, Sviatlana Tsikhanouskaya, e cilësoi lirimin si rezultat presioni dhe jo ndryshimi real të regjimit. “Lukashenko nuk po i liron njerëzit sepse është bërë human. Ai po i shet sa më shtrenjtë të jetë e mundur,” tha ajo.
Megjithatë, për familjet e të liruarve dhe për vetë të burgosurit, marrëveshja përfaqëson fundin e viteve izolimi dhe një hap të rëndësishëm drejt lirisë, edhe pse represioni politik në Bjellorusi mbetet ende një realitet.
(Burimi: Daily Mail)
