Praga ka qenë gjithmonë një magnet për turistët falë arkitekturës baroke dhe historisë së pasur kulturore. Por së fundmi, kryeqyteti çek po përjeton një fenomen krejt të pazakontë: një vepër arti brenda bibliotekës bashkiake, e përbërë nga mijëra libra, është shndërruar në një nga atraksionet më të fotografuara – falë TikTok-ut.
Instalacioni quhet Idiom dhe është krijuar nga artisti sllovak Matej Kren. Ai përbëhet nga një kullë cilindrike prej rreth 8,000 librash të përdorur, me një hyrje në formë loti dhe pasqyra në të dy skajet, të cilat krijojnë iluzionin e një tuneli të pafund. Vepra u vendos në hollin e bibliotekës bashkiake që në vitin 1998 dhe për më shumë se dy dekada qëndroi pothuajse e padukshme për publikun e gjerë.
Gjithçka ndryshoi rreth tre vjet më parë, kur video të shkurtra me selfie dhe pamje “magjike” nga brendësia e kullës nisën të qarkullonin masivisht në rrjetet sociale. Sot, turistë nga e gjithë bota presin në radhë deri në dy orë, shpesh edhe jashtë ndërtesës, vetëm për të hedhur një sy brenda librave dhe për të kapur foton perfekte për Instagram apo TikTok.
“E pashë në rrjetet sociale dhe doja patjetër një foto,” tregoi për AFP një turist nga Tajlanda, pasi priti për rreth një orë mes dhjetëra vizitorësh të tjerë. Ai bëri një selfie duke parë brenda instalacionit dhe më pas pozoi me miqtë, siç pranoi, për ta postuar online.
Sipas zëdhënëses së bibliotekës, Lenka Hanzlikova, në periudha kulmore si Krishtlindjet apo Pashkët, Idiom tërheq deri në 1,000 turistë në ditë. “Është diçka krejt e re për ne. Menaxhimi i turmave turistike është një shërbim krejt ndryshe nga ai që kemi ofruar deri tani,” tha ajo, duke shtuar se disa lexues të rregullt e quajnë këtë mani “të çuditshme”. Madje ka pasur raste kur njerëz që vinin për të kthyer libra, përfundonin pa dashje në radhën e turistëve.
Biblioteka ka ndarë tashmë një hyrje të veçantë për vizitorët dhe po shqyrton mundësinë e tarifave simbolike apo punësimit të stafit shtesë për të organizuar fluksin. Vetë artisti Kren shprehet i habitur nga popullariteti i papritur i veprës së tij. Ai thekson se Idiom, që simbolizon pafundësinë e dijes, është ekspozuar edhe në qytete të tjera të botës dhe madje ka qenë në kopertinën e revistës Science apo në guida si Lonely Planet, por kurrë më parë nuk kishte nxitur një interes kaq masiv.
“Nuk ishte menduar si një atraksion turistik. Mendoja se do të binte në harresë,” pranoi ai. Ka dhe nga ata vizitorë që shprehen se instalacioni u duket i bukur dhe interesant, por jo domosdoshmërisht “ia vlen” pritjen e gjatë dhe të ftohtin e dimrit.
Fenomeni i Idiom është një shembull i qartë se si rrjetet sociale mund të transformojnë një vepër arti të qetë e reflektuese në një pikë pelegrinazhi digjital. Mes librave dhe pasqyrave, Pragës i është shtuar një atraksion i ri – jo i krijuar nga historia, por nga algoritmet.
(Burimi: AFP)
