Kryeministrja daneze Mette Frederiksen ka deklaruar se Danimarka ndodhet në një “moment fatal”, përballë kërcënimeve të presidentit amerikan Donald Trump për të marrë Groenlandën, duke akuzuar SHBA-në se potencialisht po i kthen shpinën aleancës së NATO-s.
Duke folur në një debat të liderëve politikë gjatë një tubimi kombëtar të partive, Frederiksen tha se vendi i saj është “në një udhëkryq”, ndërsa tensionet mes Danimarkës, Groenlandës dhe SHBA-së po hyjnë në një javë vendimtare diplomatike. Ministrat e jashtëm të Danimarkës dhe Groenlandës, Lars Løkke Rasmussen dhe Vivian Motzfeldt, pritet të takohen me Sekretarin amerikan të Shtetit, Marco Rubio.
“Jemi në një udhëkryq dhe ky është një moment fatal,” deklaroi Frederiksen. “Ajo që është në rrezik është më e madhe nga sa duket, sepse nëse ajo që po përjetojmë nga amerikanët do të thotë se ata në fakt po i kthejnë shpinën aleancës perëndimore dhe bashkëpunimit në NATO duke kërcënuar një aleat – diçka që nuk e kemi parë më parë – atëherë gjithçka ndryshon.”
Këto deklarata vijnë pas një tjetër komenti të fortë nga Donald Trump, i cili të premten tha se SHBA-të do të ndërmarrin veprime për Groenlandën “pavarësisht nëse u pëlqen apo jo”. Ai shtoi: “Ne do të bëjmë diçka me Groenlandën, qoftë në mënyrën e mirë ose në mënyrën më të vështirë.”
Administrata e tij ka refuzuar vazhdimisht të përjashtojë përdorimin e forcës ushtarake, edhe pse Danimarka dhe Groenlanda janë aleate të SHBA-së në NATO.
Reagimi nga Groenlanda ishte i menjëhershëm. Kryeministri groenlandez Jens-Frederik Nielsen, së bashku me liderët e katër partive të tjera parlamentare, publikoi një deklaratë të përbashkët:
“Ne nuk duam të jemi amerikanë. Nuk duam të jemi danezë. Duam të jemi groenlandezë. E ardhmja e Groenlandës duhet të vendoset nga groenlandezët.”
Në debatin politik në Nyborg, Frederiksen theksoi se megjithëse e ka takuar Trumpin së fundmi, çështja e Groenlandës nuk është diskutuar që nga një telefonatë një vit më parë. Ajo tha se Danimarka po bën gjithçka për të mbrojtur qëndrimin e saj në “një realitet amerikan gjithnjë e më të vështirë”, por se vendi duhet të qëndrojë i palëkundur në këtë çështje.
“Në kohën tonë do të ketë momente ku duhet të zgjedhësh vetëm mes asaj që është e drejtë dhe e gabuar. Kjo është një prej tyre,” deklaroi ajo, duke e quajtur situatën aktuale “konflikt për Groenlandën” dhe duke shtuar se Danimarka ka marrë “mbështetje masive nga vendet e NATO-s”.
Ndërkohë, mbështetje për Danimarkën erdhi edhe nga Suedia. Në një konferencë kombëtare për sigurinë në Sälen, kryeministri suedez Ulf Kristersson tha se SHBA-të duhet ta falënderojnë Danimarkën për besnikërinë e saj të gjatë, në vend që të përdorin “retorikë kërcënuese” ndaj Danimarkës dhe Groenlandës.
Kristersson dënoi gjithashtu sulmin amerikan ndaj Venezuelës, duke thënë se ai shkel ligjin ndërkombëtar dhe “rrezikon të inkurajojë vende të tjera të veprojnë në mënyrë të ngjashme”.
Suedia njoftoi se do të investojë rreth 15 miliardë krona suedeze (1.21 miliardë paund) në forcimin e mbrojtjes së saj ajrore dhe territoriale.
“Bota që njohim vazhdon të tronditet,” tha Kristersson. “Merreni seriozisht, por mos u frikësoni. Nuk duhet të kemi frikë – por duhet të jemi të përgatitur.”
(Burimi: The Guardian)
