Në një epokë të dominuar nga informacioni i shpejtë dhe konsumimi i përkohshëm i përmbajtjes, letërsia mbetet një nga format më rezistente të kulturës njerëzore. Ajo nuk u nënshtrohet ritmeve të ditës, por kohës së gjatë; nuk synon vetëm të informojë, por të kuptojë dhe të interpretojë thellësisht përvojën njerëzore. Pikërisht për këtë arsye, veprat e autorëve të mëdhenj botërorë vazhdojnë të lexohen, studiohen dhe rimerren në kontekste të reja shoqërore.
Letërsia klasike nuk është thjesht një trashëgimi estetike, por një arkiv i ndjenjave, ideve dhe dilemave që shoqërojnë njeriun ndër shekuj. Autorë si Viktor Hygo, Lev Tolstoi, Uilliam Shekspir apo Fjodor Dostojevski kanë ndërtuar vepra që kapërcejnë kufijtë kombëtarë dhe kohorë, duke prekur tema universale si drejtësia, vuajtja, shpresa, faji dhe shpëtimi.
Në këtë kontekst, Viktor Hygo mbetet një nga figurat më domethënëse të letërsisë botërore. Romani i tij Të mjerët nuk është vetëm një rrëfim artistik, por një analizë e thellë sociale dhe morale e shoqërisë franceze të shekullit XIX. Përmes personazheve të tij, Hygo ngre pyetje thelbësore mbi mëshirën, ligjin, pabarazinë dhe mundësinë e transformimit njerëzor. Një nga pasazhet më të cituara të veprës shpreh thelbin e filozofisë së tij humaniste: “Edhe nata më e errët mbaron dhe dielli lind përsëri.”
Ky pohim i thjeshtë, por i ngarkuar me domethënie, shkon përtej kontekstit narrativ dhe shndërrohet në një metaforë universale për shpresën dhe qëndrueshmërinë njerëzore. Në analizë letrare, ky pasazh reflekton bindjen e autorit se, pavarësisht errësirës morale apo shoqërore, njeriu ka gjithmonë mundësinë e të rilindë.
Aktualiteti i këtyre veprave dëshmon se letërsia e madhe nuk është e lidhur vetëm me kohën kur është shkruar, por me natyrën e pandryshueshme të përvojës njerëzore. Leximi i autorëve klasikë sot nuk është një akt nostalgjie, por një nevojë kulturore dhe intelektuale. Ata ofrojnë mjete për të kuptuar botën moderne, për të reflektuar mbi krizat aktuale dhe për të ndërtuar një dialog mes së kaluarës dhe së tashmes.
Në një realitet gjithnjë e më fragmentar, letërsia mbetet një nga format e pakta që ofron thellësi, vazhdimësi dhe kuptim.
Letërsia nuk është vetëm pasqyrë e shoqërisë, por edhe ndërgjegjja e saj dhe sa herë që kthehemi te veprat e mëdha, ne nuk lexojmë vetëm historinë e të tjerëve, por edhe versionet më të thella të vetvetes sonë.
