Nga Alba Kepi
Mjafton një zyrë, disa telefona dhe një emër biznesi. Call center-at janë kthyer në lavatricët moderne të mafias: struktura të ligjshme në letër, por thellësisht kriminale në përmbajtje.
Në një hetim të dosjes “Mafia Capitale” në Romë, elementët kriminalë shpreheshin se me emigrantët bëheshin më shumë para sesa me drogën. Ndërkohë, në Shqipëri, shprehja më në modë e viteve të fundit mes oligarkëve dhe pushtetit është se një call center është më fitimprurës sesa një anije me kokainë. Kjo frazë e përditshme pasqyron realitetin e ekonomisë informale dhe të mekanizmave modernë të pastrimit të parave të mafias në Shqipëri.
Si riciklon mafia paratë përmes call center-ave?
Call center-i është bërë një nga instrumentet më të preferuara të krimit të organizuar për pastrimin e parave, sepse bashkon tre elementë kyç: ligjshmërinë formale, fluksin e madh financiar dhe vështirësinë e kontrollit real. Në thelb, ai shërben si një “lavatrice” moderne ku paratë e pista humbasin origjinën e tyre kriminale.
Krijimi i mbulesës ligjore.
Mafia hap ose blen një kompani call center-i të regjistruar rregullisht: me NIPT, zyra, kontrata pune dhe llogari bankare. Në letër, gjithçka duket normale. Ky hap i jep aktivitetit një fasadë legale dhe e fut në sistemin financiar pa ngritur dyshime të menjëhershme.
Gjenerimi i parave përmes mashtrimit.
Në shumë raste, call center-at përdoren për mashtrime: investime të rreme online, tregti fiktive, abonime që nuk ekzistojnë, shërbime financiare të rreme apo presion psikologjik ndaj viktimave, kryesisht në vende të huaja. Paratë që dërgohen nga viktimat paraqiten si pagesa për “shërbime”, duke fshehur natyrën kriminale të burimit.
Përzierja e parasë së pistë me të ardhura “të pastra”.
Një pjesë e call center-ave kryejnë edhe aktivitet real ose simulojnë të ardhura të ligjshme. Kjo lejon që paratë kriminale të përzihen me xhiro normale biznesi. Kur gjithçka hyn në të njëjtën llogari bankare, bëhet gjithnjë e më e vështirë të dallosh se cila para është e pastër dhe cila jo.
Shpërndarja përmes pagave dhe shpenzimeve.
Paratë nxirren nga kompania në mënyrë të fragmentuar: paga punonjësish, bonuse, komisione, qira, konsulenca, marketing. Kështu, shuma të mëdha shpërndahen në copa të vogla, duke humbur gjurmën fillestare. Punonjësit shpesh nuk janë të vetëdijshëm se po bëhen pjesë e një zinxhiri riciklimi.
Investimi final.
Paratë e “pastruara” përdoren për blerje apartamentesh, tokash, biznesesh të tjera, lokale luksoze ose transferohen jashtë vendit. Në këtë fazë, kapitali kriminal shndërrohet në pasuri të qëndrueshme dhe të ligjshme në pamje të parë.
Ajo që e bën call center-in ideal për mafian është fakti se prodhon para pa mall, pa magazinë dhe pa kufij fizikë. Një telefon, një skript bindës dhe një llogari bankare mjaftojnë për të lëvizur miliona. Ndryshe nga droga, ku rreziku është i lartë dhe i dukshëm, këtu krimi është i padukshëm, i heshtur dhe “i veshur” me normalitet.
(Burimi: Marrë nga Publik.al, https://publik.al/call-center-at-lavatricet-moderne-te-mafias-shqiptare/)
