Pijet me elektrolite janë kthyer në një trend të përhapur në palestra dhe pista vrapimi, duke u promovuar si thelbësore për performancë më të mirë dhe rikuperim më të shpejtë. Dikur të përdorura kryesisht nga atletët elitarë gjatë stërvitjeve intensive në temperatura të larta, sot ato konsumohen edhe nga frekuentues të zakonshëm të palestrës apo punonjës zyrash që i shohin si një mënyrë të shpejtë për hidratim.
Megjithatë, sipas profesor Graeme Close, studiues i të ushqyerit sportiv në Liverpool John Moores University, shumica e njerëzve po shpenzojnë para kot. Elektrolitet — minerale si natriumi, kaliumi dhe magnezi — janë të rëndësishme për funksionimin e nervave, muskujve dhe balancën e lëngjeve, por trupi zakonisht i ruan vetë nivelet e tyre.
Close shpjegon se mungesa e elektroliteve është e rrallë, pasi ato merren lehtësisht përmes një diete normale. Kripa në ushqime, si dhe frutat dhe perimet që përmbajnë kalium dhe magnez, janë zakonisht të mjaftueshme për nevojat e përditshme.
Sipas tij, këto produkte kanë kuptim vetëm në situata specifike — për shembull gjatë ushtrimeve shumë të gjata dhe intensive, kur djersitja është e madhe dhe mund të ndikojë ndjeshëm në balancën e mineraleve. “Nëse stërviteni për një kohë të gjatë, sidomos në vapë, nuk është ide e keqe të riktheni disa elektrolite, veçanërisht natriumin,” tha ai për emisionin Sliced Bread të BBC-së.
Por për aktivitete të moderuara, si një seancë në palestër apo një vrapim 5 kilometra, këshilla e tij është e thjeshtë: “Pini ujë — është më se i mjaftueshëm — dhe kurseni paratë për gjëra të tjera.”
Megjithatë, ai pranon se nëse shijimi i një pijeje me elektrolite ju ndihmon të pini më shumë ujë, atëherë nuk ka asgjë të keqe. Për një alternativë më ekonomike, profesori sugjeron një përzierje shtëpie: dy të tretat ujë, një e tretë lëng frutash dhe një majë luge kripë — një tretësirë që përmban rreth 6% karbohidrate dhe elektrolite.
Ai thekson gjithashtu se nuk ka prova të forta që marrja e elektroliteve herët në mëngjes sjell përfitime. Në fakt, një omëletë mund të përmbajë më shumë elektrolite sesa një bustinë pluhuri, duke e bërë ushqimin një zgjedhje më efektive.
Aty ku pijet sportive kanë bazë shkencore është te karbohidratet. Trupi ruan rezerva energjie vetëm për rreth 70–90 minuta ushtrime intensive, ndaj atletët që stërviten më gjatë mund të përfitojnë nga pijet që i plotësojnë këto rezerva. Por shtimi i mineraleve të tjera, si kalciumi apo fosfori, rrallë sjell përfitime shtesë, pasi organizmi është i aftë t’i rregullojë vetë.
“Në thelb, duhet të siguroheni që gjatë periudhave tё stёrvitjes të keni ujë, karbohidrate dhe natrium të mjaftueshëm,” shpjegon Close, duke paralajmëruar se nuk ka prova që elektrolitet përmirësojnë performancën, pavarësisht pretendimeve të marketingut. “Nëse një produkt premton rritje prej 10% të performancës, mund të jeni të sigurt se nuk është e vërtetë.”
Në përfundim, elektrolitet kanë vendin e tyre — por kryesisht për stërvitje të gjata, të rënda ose në kushte të nxehta. Për ushtrimet e zakonshme të përditshme, një shishe ujë mbetet zgjedhja më e mirë.
(Burimi: BBC)
