Nostalgjia nuk është thjesht një mall për kohët që kanë kaluar. Ajo është një mënyrë sentimentale dhe shpesh e ëmbël për të parë të kaluarën, e cila ndikon drejtpërdrejt në mënyrën si ndihemi dhe si e projektojmë të ardhmen. Studiuesit theksojnë se kujtimet e hershme dhe episodet nostalgjike mund të rrisin ndjenjat pozitive, të forcojnë mirëqenien dhe të krijojnë një ndjenjë vazhdimësie në jetë.
Kur njerëzit rikthehen te kujtimi i tyre i parë, shpesh zbulojnë se ai lidhet me emocione të forta dhe marrëdhënie domethënëse. Një shembull është Keith, një profesor 39-vjeçar, i cili kujton një udhëtim të qetë me gjyshërit në një kamionçinë të vjetër gri. Ata buzëqeshnin, bisedonin dhe shijonin momentin, ndërsa ai ndihej i lumtur dhe i qetë. Për të, thelbi i kujtimit nuk ishte vendi apo objekti, por ndjenja e të qenit mes njerëzve që e donin.
Psikologët besojnë se kujtime të tilla tregojnë sa thelbësore janë lidhjet emocionale për kuptimin që i japim jetës. Marrëdhëniet e ngrohta krijojnë një urë mes së kaluarës dhe së tashmes, duke ushqyer dëshirën për përvoja të qeta dhe të këndshme edhe në të ardhmen. Në këtë mënyrë, nostalgjia nuk na mban të lidhur pas së shkuarës, por na ndihmon të ndërtojmë një identitet më të qëndrueshëm.
Ky reflektim shpesh lidhet edhe me tipare të personalitetit. Njerëzit që i vlerësojnë kujtimet e bukura priren të jenë më optimistë, më të hapur ndaj marrëdhënieve dhe më të aftë për të përballuar sfidat. Edhe kur përjetojnë humbje – si mungesa e një personi të dashur – rikujtimi i momenteve të lumtura mund të sjellë qetësi dhe të forcojë besimin se e ardhmja mund të sjellë përvoja po aq domethënëse.
Në një tjetër aspekt, kujtimet e hershme shpesh mbeten të gjalla përmes detajeve shqisore: një bisedë e qetë, një ngjyrë e veçantë, një objekt i dashur apo një vend familjar. Këto elemente bëhen pjesë e historisë sonë personale dhe ndikojnë në mënyrën si lidhemi me botën përreth.
Studiuesit theksojnë se nostalgjia nuk është një arratisje emocionale, por një burim psikologjik që mund të rrisë ndjenjën e përkatësisë dhe kuptimit. Megjithatë, marrëdhënia mes kujtimeve të para dhe nostalgjisë mbetet ende një fushë që kërkon më shumë kërkime – veçanërisht për të kuptuar si ndikojnë kujtimet jo të këndshme në jetën tonë emocionale.
Në fund, rikthimi te momentet e bukura nuk është thjesht një udhëtim pas në kohë. Është një mënyrë për të kuptuar kush jemi sot dhe për të ndërtuar me më shumë qartësi atë që duam të bëhemi nesër.
(Burimi: Arthur J. Clark, Psychology Today)
