Përplasja mes politikës dhe institucioneve të drejtësisë është thelluar pas vendimit të Gjykatës Kushtetuese, e cila me një votim të ndarë riktheu në fuqi pezullimin e zëvendëskryeministres Belinda Balluku. Kryeministri Edi Rama reagoi sot me një postim në rrjetin X, pas mbledhjes së Grupit Parlamentar Socialist, duke artikuluar tre qëndrime kryesore dhe duke lënë të kuptohet se mazhoranca është gati të ndërhyjë në legjislacion për të zgjidhur situatën.
Sipas Ramës, funksionet kushtetuese “të padelegueshme”, nga anëtari i qeverisë deri te Presidenti i Republikës, nuk mund të pezullohen nga askush mbi bazën e një emri të përveçëm, pasi një vendim i tillë paralizon institucionin që ai ose ajo drejton. Ai theksoi se, duke parë edhe qëndrimin unanim të anëtarëve të Gjykatës Kushtetuese mbi problemin – por jo mbi rrugëzgjidhjen – grupi socialist do të angazhohet për ta adresuar çështjen përmes ndryshimeve ligjore.
Kryeministri shtoi se e vetmja palë e “përmbushur” nga rikthimi i pezullimit është SPAK-u, i cili mund të vijojë hetimet pa pengesa, ndërsa sipas tij nuk ka urgjencë për të trajtuar kërkesën e bërë nga prokuroria pas rënies së masës së pezullimit.
Në një shtesë personale, Rama kërkoi të shuajë çdo dyshim për një përplasje me organin e akuzës, duke deklaruar se “SPAK-u nuk preket, vetëm mbështetet”, ndërsa liria e çdo prokurori për të hetuar “këdo dhe çdo gjë” është e garantuar. Në të njëjtën linjë, ai nënvizoi se edhe pavarësia e pushteteve legjislativ dhe ekzekutiv duhet të mbrohet.
Por ndërsa Tirana politike debaton mbi kufijtë e pushteteve, nga Brukseli ka ardhur një mesazh i qartë. Në një prononcim për një media vendase, Komisioni Evropian theksoi se është përgjegjësi e Kuvendit të trajtojë pa vonesë kërkesat për heqjen e imunitetit dhe se lufta efektive kundër korrupsionit mbetet thelbësore për përparimin e Shqipërisë drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian.
BE nënvizoi gjithashtu rëndësinë e sundimit të ligjit dhe pavarësisë së gjyqësorit, duke bërë të ditur se po monitoron nga afër zhvillimet në kuadër të negociatave të anëtarësimit. Mesazhi bëhet edhe më domethënës në dritën e raportit për Shqipërinë për vitin 2025, ku Komisioni ka evidentuar mё herёt si shqetësim serioz përpjekjet e zyrtarëve publikë apo politikanëve për të ushtruar presion të padrejtë mbi sistemin gjyqësor.
Rekomandimi ishte i drejtpërdrejtë: Shqipëria duhet të forcojë llogaridhënien dhe të reduktojë ndërhyrjet politike në gjyqësor dhe në organet e prokurorisë.
Institucionet evropiane konfirmuan se janë në dialog të rregullt me autoritetet shqiptare dhe se takimi i Komitetit BE–Shqipëri për Drejtësinë, Lirinë dhe Sigurinë, i planifikuar për fillim marsi, do të shërbejë si një tjetër moment për të diskutuar reformën në drejtësi.
Në thelb, situata aktuale shkon përtej një rasti individual. Ajo prek balancën e pushteteve, teston qëndrueshmërinë e reformës në drejtësi dhe vendos në provë besimin e qytetarëve tek institucionet. Kur politika dhe drejtësia shfaqen në kahe të kundërta, perceptimi publik rrezikon të jetë se beteja nuk është më vetëm për interpretimin e ligjit, por për kontrollin e tij.
Për një vend që aspiron integrimin në BE, çdo sinjal për presion ndaj drejtësisë lexohet me lupë në Bruksel. Ndaj përplasja aktuale nuk është thjesht një debat institucional i brendshëm — ajo mund të kthehet në një provë serioze për maturinë demokratike të Shqipërisë dhe për aftësinë e saj për të garantuar një drejtësi realisht të pavarur.
