14 shkurti njihet në mbarë botën si Dita e të Dashuruarve, një moment kur çiftet shprehin ndjenjat përmes dhuratave, mesazheve romantike dhe gjesteve simbolike. Por pas trëndafilave të kuq dhe kartolinave me zemra fshihet një histori shumë më e vjetër, e mbushur me legjenda, tradita fetare dhe zakone që kanë evoluar ndër shekuj.
Origjina e kësaj dite lidhet me Shën Valentinin, një prift i Romës së shekullit të tretë. Sipas rrëfimeve më të përhapura, ai sfidoi urdhrin e perandorit Klaudi II, i cili kishte ndaluar martesat për të rinjtë me arsyetimin se burrat beqarë bëheshin ushtarë më të mirë. Valentini vazhdoi të martonte çiftet në fshehtësi, duke u kthyer në simbol të dashurisë dhe përkushtimit. Për këtë arsye u arrestua dhe, sipas traditës, u ekzekutua më 14 shkurt rreth vitit 269.
Kisha Katolike e shpalli martir dhe dita e tij filloi të përkujtohej si festë fetare. Megjithatë, lidhja e 14 shkurtit me romantikën u forcua vetëm në Mesjetë, sidomos në Angli dhe Francë, ku besohej se në këtë periudhë zogjtë nisnin të çiftëzoheshin – një simbolikë që e lidhi natyrshëm datën me dashurinë.
Nga shekulli i 18-të, njerëzit nisën të shkëmbenin letra dashurie të shkruara me dorë. Revolucioni industrial e ktheu këtë traditë në një fenomen masiv: kartolinat e para të prodhuara në seri u shfaqën në shekullin e 19-të dhe festa mori përmasa gjithnjë e më të mëdha.
Sot, Shën Valentini festohet në mënyra të ndryshme në botë. Në Shtetet e Bashkuara dhe Europë, dhuratat klasike mbeten lulet, çokollatat dhe darkat romantike. Në Japoni, gratë u dhurojnë çokollata burrave më 14 shkurt, ndërsa një muaj më vonë, në “White Day”, burrat ua kthejnë dhuratën. Në Finlandë dhe Estoni dita ka një kuptim më miqësor dhe quhet “Dita e Miqve”, duke festuar jo vetëm dashurinë romantike, por edhe lidhjet shoqërore.
Në epokën digjitale, deklaratat e dashurisë shpesh bëhen publike në rrjetet sociale, ndërsa udhëtimet romantike janë kthyer në një trend gjithnjë e më popullor. Megjithatë, thelbi i kësaj dite mbetet i njëjtë: të kujtojë rëndësinë e dashurisë, kujdesit dhe vëmendjes ndaj njerëzve që kemi pranë.
Pavarësisht nëse festohet me një dhuratë të shtrenjtë apo me një mesazh të thjeshtë, Shën Valentini vijon të jetë një nga festat më universale – një ditë që, përtej historisë së saj të lashtë, i fton njerëzit të ndalen për një moment dhe të thonë “të dua.”
