Një lajm i shpërndarë me dinakëri nëpër mediat online, e leu papritur me “lavdi” emrin e njollosur të Avokatit të Popullit, Endrit Shabani. Lajmi mori dhenë, shumë mbetën të habitur: “Sapo Endri Shabani vuri këmbë – filloi ndryshimi!”
Lajmi tregonte se si Avokati i Popullit të Shqipërisë, Endrit Shabani është zgjedhur president i Organizatës së Avokatëve të Popullit të Mesdheut (AOM). Pra, një arritje e rëndësishme institucionale për Shqipërinë në arenën ndërkombëtare, sapo Shabani hyri në zyrë. E shihni që zgjedhja ishte perfekte?
Por nga verifikimi i të dhënave zyrtare, një realitet krejt tjetër del në pah, ai fake news.
Çfarë është AOM?
Organizata e Avokatëve të Popullit të Mesdheut (AOM) u themelua më 19 dhjetor 2008 në Marsejë, si një strukturë bashkëpunimi midis institucioneve të Ombudsmanit dhe të drejtave të njeriut në rajonin mesdhetar.
Qëllimi i saj është promovimi i demokracisë, sundimit të ligjit dhe mbrojtjes së të drejtave themelore, përmes shkëmbimit të eksperiencave dhe bashkëpunimit ndërkombëtar.
Organizata përfshin 27 anëtarë (jo mbi 30 si pretendohet në lajmin e shpërndarë) me të drejtë vote dhe 6 vëzhgues ndërkombëtarë, duke përfshirë institucione nga Europa, Afrika e Veriut dhe Lindja e Mesme. Mes vendeve anëtare janë Shqipëria, Franca, Spanja, Greqia, Izraeli, Turqia, Egjipti, Portugalia, Kroacia, Serbia, Sllovenia, Ukraina, Jordania dhe të tjera, çka e bën një rrjet të gjerë rajonal – por jo një strukturë ku ndryshimet në krye kalojnë pa procedura të qarta.
Dhe pikërisht këtu nis “mashtrimi” me lajmin e publikuar.
Statuti i organizatës përcakton qartë se presidenti dhe drejtuesit zgjidhen nga Asambleja e Përgjithshme për një mandat trevjeçar.
Madje, organi më i lartë vendimmarrës ka kompetencën të “zgjedhë presidentin e Shoqatës… për një periudhë trevjeçare”.
Po ashtu, mandati i bordit drejtues është po tre vjet dhe përfundon vetëm në asamblenë pasuese që zhvillohet pas zgjedhjes.
Të dhënat zyrtare të vetë AOM tregojnë se drejtuesit janë zgjedhur për mandatin aktual 2025–2028. Kjo do të thotë se presidenca nuk është vakante dhe as nuk ka pasur proces të ri zgjedhor që të justifikojë një “zgjedhje” të re.
Shqipëria e ka pasur drejtimin e organizatës për këtë mandat përmes ish Avokates së Popullit, Erinda Ballanca, e cila rezulton presidente si në bordin drejtues ashtu edhe në atë ekzekutiv, zgjedhur që në vitin 2025. Pra, Shqipëria nuk e “mori” sot presidencën (me Shabanin) — ajo e ka prej kohësh (me Ballancën).
Manipulim apo keqkuptim?
Lajmi “viral” se Endrit Shabani është zgjedhur president nuk mbështetet në asnjë fakt publik, statut apo vendim të AOM-së. Në rastin më të mirë, ai, Ombudsmani nga Shqipëria, për inerci vazhdon të mbajë një rol brenda strukturave ekzistuese, por jo postin që po reklamohet nëpër mediat shqiptare.
Si u zgjodh “Shabani” nga Shqipëria “President” nuk del askund; as në faqen zyrtare të organizatës që papritur e udhëheq, as në ndonjë njoftim tjetër “internacional”, përveç se në Shqipëri. Nuk ekziston asnjë lajm për zhvillimin e një asambleje të AOM-së ditët e fundit. Nuk tregohet nëse ka patur një votim apo ndryshim drejtuesish — elementë që statuti i AOM-së, i kërkon detyrimisht për çdo zgjedhje.
Keqkuptim? Nëse do verifikohej më tepër, në ditën ku dhe media është fokusuar më shumë tek “dashuria” do dilte se Shabani – Ombudsmani, është vetëm Avokati i Popullit të Shqipërisë, njëkohësisht edhe “keqkuptim” i saj ndërkombëtar.
President apo manipulim? E gjitha një manipulim dinak, ku spin doctor-ët pas Shabanit, tentuan për të krijuar një “ngjarje” që në realitet nuk ka ndodhur asnjëherë.
Një ngjarje “fake” që si padashje shiti një sukses tjetër diplomatik të Shqipërisë, duke i ngjitur “pas këpuce”, emrin e Avokatit të Popullit.
Fake news
Në një kohë kur institucionet publike duhet të jenë modele transparence, prodhimi për shpërndarje të gatshme dhe “ngrënia” e lajmeve të tilla “fake” për suksese ndërkombëtare — vendosin një “minë” tjetër në besimin publik.
Presidenca e AOM-së nuk është një titull simbolik që shpallet me komunikata shabanësh mediatike, por një funksion që kalon përmes votës solemne të një Asambleje ombudsmanësh që janë seriozë kur mandatojnë apo zgjedhin njërin prej të vetëve, jo si u zgjodh “Shabani” ynë në Kuvendin e Shqipërisë.
Nëse ky është një keqkuptim, fake news apo një lajm që nuk bën më “faj” Avokatin e Popullit, mbetet për t’u sqaruar nga vetë ai që u “zgjodh” president nga 27 Ombudsmanët e AOM-së, pas votës dhe duartrokitjeve plebishitare – mesdhetare.
A i puthi me të dyja duart falënderuese kolegët e tij të Serbisë, Jordanisë apo Portugalisë?
Faktet publike tregojnë se “zgjedhja” e tij është një sukses i paqenë, një lajm i rremë në arenën ndërkombëtare. Dhe kësaj here nuk vjen nga propaganda e qeverisë, por hidhet në rrjetën e rrjetit mediatik, nga shabanët e saj.
