Shumë njerëz ndihen të përgjumur kur bie alarmi në mëngjes dhe instinktivisht zgjedhin të shtypin butonin “snooze” për disa minuta gjumë shtesë. Por a është ky një zakon i keq? Sipas ekspertëve të gjumit, përgjigjja nuk është aq e thjeshtë dhe varet kryesisht nga arsyeja pse po e bëni.
Një studim i fundit që monitoroi zakonet e gjumit të më shumë se 21 mijë të rriturve për gjashtë muaj zbuloi se mbi gjysmën e netëve të regjistruara, pjesëmarrësit e shtypnin “snooze” mesatarisht 2.4 herë para se të zgjoheshin. Ky zakon është më i zakonshëm tek personat që flenë vonë, ata që ndihen të lodhur kur zgjohen ose që zgjohen shpesh gjatë natës.
Kritikët e “snooze” thonë se ai mund të ndërpresë fazën REM të gjumit – një fazë shumë e rëndësishme për trurin, kujtesën, përpunimin e emocioneve dhe kreativitetin. Kjo fazë ndodh më shpesh në orët e para të mëngjesit, ndaj vendosja e alarmit më herët vetëm për të shtypur “snooze” mund të prishë këtë proces. Gjumi që pason zakonisht është më i lehtë dhe më pak rigjenerues.
Megjithatë, shkencëtarët theksojnë se ende nuk ka prova të forta që humbja e disa minutave të REM-it ndikon realisht në performancën mendore apo mirëqenien gjatë ditës. Me fjalë të tjera, disa minuta shtesë në shtrat nuk janë domosdoshmërisht problem.
Aty ku “snooze” bëhet i dëmshëm është kur prish rutinën e gjumit. Nëse ju bën të zgjoheni çdo ditë në orë të ndryshme, ora biologjike mund të çrregullohet, duke e bërë më të vështirë të flini dhe të zgjoheni rregullisht.
Ekspertët paralajmërojnë gjithashtu se shpesh “snooze” përdoret si një mënyrë për të kompensuar mungesën e gjumit ose cilësinë e dobët të tij. Probleme si pagjumësia, apnea e gjumit apo disa medikamente mund ta bëjnë më të vështirë zgjimin. Në këto raste, shtypja e alarmit nuk zgjidh problemin – vetëm e fsheh atë.
Ka edhe disa të dhëna që sugjerojnë një anë pozitive: për njerëzit që flenë mjaftueshëm dhe mbajnë një orar të rregullt, “snooze” mund të ndihmojë në zgjimin gradual dhe të ulë ndjesinë e rëndesës në mëngjes. Një studim i vogël madje gjeti se personat që përdornin “snooze” kishin performancë më të mirë njohëse menjëherë pas zgjimit.
Përfundimi? Nëse ndiheni të ҫlodhur dhe keni një rutinë të qëndrueshme, disa minuta shtesë nuk ka gjasa t’ju dëmtojnë. Por nëse mezi ngriheni nga shtrati çdo mëngjes, ndoshta është shenjё që duhet të rishikoni zakonet e gjumit – ose të konsultoheni me një mjek për të gjetur shkakun e vërtetë të lodhjes.
