Shefi ekzekutiv i Meta-s, Mark Zuckerberg, dëshmoi të mërkurën para një jurie në Los Anxhelos në një proces gjyqësor që mund të ketë pasoja të mëdha për industrinë e rrjeteve sociale. Ai u përball me akuza se Instagram është projektuar në mënyrë të qëllimshme për të krijuar varësi te të miturit, duke dëmtuar shëndetin e tyre mendor.
Procesi ka në qendër padinë e një 20-vjeçareje nga Kalifornia, e identifikuar si “Kaley”, e cila pretendon se Meta dhe YouTube ndërtuan platforma me funksione të varësisë që e ekspozuan që në moshën 9-vjeçare, duke i shkaktuar ankth, çrregullime të imazhit trupor, mendime vetëvrasëse dhe përvoja bullizmi.
Gjatë dëshmisë, Zuckerberg tha se beson se kompania e tij e ka menaxhuar sigurinë e përdoruesve të rinj “në mënyrë të arsyeshme” dhe se ka marrë parasysh mendimet e studiuesve të mirëqenies. Ai iu referua edhe dëshmisë së tij në Kongres në vitin 2024, ku kishte deklaruar se “trupi ekzistues i kërkimeve shkencore” nuk ka provuar një lidhje të drejtpërdrejtë mes rrjeteve sociale dhe përkeqësimit të shëndetit mendor te të rinjtë.
Por jashtë sallës së gjyqit, prindër nga i gjithë vendi, disa prej të cilëve pretendojnë se kanë humbur fëmijët për shkak të ndikimit të rrjeteve sociale, paraqitën një tablo krejt tjetër. Ata akuzuan kompaninë se ka vendosur fitimin mbi sigurinë.
Një nga pikat më të debatueshme ishte qasja e të miturve në Instagram. Platforma kërkon që përdoruesit të jenë mbi 13 vjeç, por një dokument i brendshëm i vitit 2015, i paraqitur nga pala paditëse, vlerësonte se mbi 4 milionë përdorues ishin nën këtë moshë – rreth 30% e fëmijëve 10-12 vjeç në SHBA.
Zuckerberg pranoi se deri në vitin 2019, Instagram nuk kërkonte datëlindje nga përdoruesit e rinj, por vetëm një konfirmim se ishin mbi 13 vjeç. Ai tha se atëherë kishte shqetësime për privatësinë, por se kompania përfundimisht vendosi politikën e duhur.
Sipas avokatit të paditëses, Kaley përdorte aplikacionin për disa orë në ditë, madje njëherë kishte kaluar mbi 16 orë në platformë brenda një dite. Meta i ka kundërshtuar akuzat dhe ka deklaruar se sfidat e saj të shëndetit mendor lidhen me faktorë të tjerë në jetën personale, jo me rrjetet sociale.
Një tjetër moment i tensionuar gjatë dëshmisë lidhej me objektivat e kompanisë për të rritur kohën e qëndrimit të përdoruesve në aplikacion. Zuckerberg pranoi se në vitet e para kishte objektiva të tilla, por theksoi se kompania më pas u përqendrua te “vlera dhe dobishmëria” për përdoruesit. Ai u përball gjithashtu me pyetje mbi përdorimin e filtrave “beauty”, që modifikojnë pamjen e fytyrës, për të cilët u paraqitën studime që sugjerojnë ndikim negativ te të rinjtë.
Ky gjyq konsiderohet një test kyç për qindra padi të tjera të ngjashme. Nëse Meta dhe YouTube shpallen përgjegjëse, kompanitë mund të përballen me miliarda dollarë dëmshpërblime dhe të detyrohen të bëjnë ndryshime thelbësore në platformat e tyre.
Ndërkohë, sondazhe të fundit tregojnë një rritje të shqetësimit publik për ndikimin e rrjeteve sociale te të miturit. Pyetja që mbetet për jurinë është nëse Instagram ka qenë një faktor thelbësor në problemet e shëndetit mendor të paditëses – dhe, më gjerë, nëse kompanitë teknologjike kanë bërë mjaftueshëm për të mbrojtur përdoruesit më të rinj.
Procesi pritet të vazhdojë në ditët në vijim, me dëshminë e vetë paditëses dhe figura të tjera të industrisë teknologjike.
(Burimi: CNN)
