Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi se do të dërgojë një anije spitalore ushtarake në Groenlandë, territorin autonom danez që ai ka shprehur vazhdimisht dëshirën ta vendosë nën kontrollin e SHBA-ve. Por përgjigjja nga ishulli arktik ishte e menjëhershme dhe e qartë: “Jo, faleminderit”.
Në një postim në rrjetet sociale, Trump tha se, në bashkëpunim me guvernatorin e Luizianës Jeff Landry, do të dërgojë një “varkë spitalore të shkëlqyer” për t’u kujdesur për njerëzit e sëmurë në Groenlandë, duke publikuar edhe një ilustrim të anijes ushtarake USNS Mercy. Nuk u sqarua se cilës situatë konkrete i referohej presidenti, ndërsa autoritetet në Groenlandë theksuan se territori ka sistem publik shëndetësor falas dhe të financuar nga shteti, ashtu si Danimarka.
Kryeministri i Groenlandës, Jens-Frederik Nielsen, reagoi me tone të qarta. Ai kujtoi se trajtimi mjekësor për qytetarët është falas dhe pjesë themelore e modelit social të ishullit. “Jemi të hapur për dialog dhe bashkëpunim, por vendimet për vendin tonë merren këtu”, theksoi ai, duke nënvizuar se deklaratat në rrjete sociale nuk zëvendësojnë komunikimin institucional.
Edhe kryeministrja daneze Mette Frederiksen mbrojti sistemin shëndetësor të vendit, duke theksuar se në Danimarkë qasja në shëndetësi është e lirë dhe e barabartë për të gjithë, pa u përcaktuar nga sigurimet apo pasuria.
Njoftimi i Trump erdhi pasi Komanda e Përbashkët Arktike e Danimarkës konfirmoi se kishte evakuuar një marinar amerikan që kishte nevojë për trajtim urgjent nga një nëndetëse në ujërat e Groenlandës. Ai u transferua në një spital në Nuuk, kryeqytetin e ishullit.
Marina amerikane ka dy anije spitalore të lëvizshme, USNS Mercy dhe USNS Comfort, të përdorura zakonisht në operacione humanitare dhe gjatë emergjencave të mëdha. Gjatë pandemisë së Covid-19 në vitin 2020, anija USNS Comfort u dislokua në Nju Jork, në kulmin e krizës shëndetësore. Aktualisht, “Mercy” rezulton e ankoruar në Mobile, Alabama, ndërsa nuk ka të dhëna të qarta për një dislokim të menjëhershëm.
Groenlanda, me rreth 56 mijë banorë, është territori me dendësinë më të ulët të popullsisë në botë. Për shkak të mungesës së rrugëve që lidhin qytetet, transporti bëhet kryesisht me anije, avionë dhe helikopterë. Pozicioni i saj strategjik në Arktik e ka bërë prej kohësh objekt interesi për SHBA-të, të cilat kanë një prani ushtarake në ishull përmes Bazës Hapësinore Pituffik.
Deklarata e fundit e Trump vjen pas përpjekjeve të tij të mëparshme për të avancuar idenë e marrjes nën kontroll të Groenlandës, çka ka shkaktuar shqetësim në Evropë dhe debat mbi sovranitetin e territorit. Për shumë banorë të ishullit, çështja nuk është vetëm politike, por edhe sociale. Inxhinieri bashkiak Ludvig Petersen ka shprehur më herët kundërshtimin e tij ndaj idesë së integrimit me SHBA-të, duke theksuar se shqetësimi kryesor lidhet me privatizimin e shërbimeve si shëndetësia dhe arsimi, modele me të cilat Groenlanda nuk është mësuar.
(Burimi: CNN)
