Një ftesë për darkë refuzohet, një justifikim i shpejtë, një buzëqeshje e sforcuar dhe më pas ndjenja e fajit. Shumë njerëz që preferojnë të qëndrojnë në shtëpi përballen me idenë se “diçka nuk shkon” me ta. Se po bëhen të mërzitshëm. Se po izolohen.
Por studimet e fundit në psikologji sugjerojnë diçka krejt tjetër: të zgjedhësh vetminë nuk është domosdoshmërisht shenjë ankthi apo sjelljeje antisociale. Për shumë njerëz, është thjesht një pёrllogaritje energjie.
Çdo ndërveprim shoqëror kërkon një lloj performance të padukshme. Përgatitja mendore për biseda të vogla, zgjedhja e veshjes, filtrimi i mendimeve para se të bëhen fjalë, leximi i sinjaleve sociale, mbajtja e kontaktit me sy, përshtatja e tonit të zërit me ambientin. Truri punon në disa nivele njëkohësisht. Për individët me tipare më introverte, kjo ka kosto reale energjie.
Kërkimet tregojnë se introvertët shpesh ndihen të lodhur pas aktiviteteve sociale dhe kanë nevojë për kohë vetëm për t’u rikarikuar. Kjo nuk është dobësi. Është mënyrë funksionimi biologjik. Kur energjia e shpenzuar tejkalon përfitimin emocional, shumë njerëz fillojnë të bëjnë një zgjedhje më të ndërgjegjshme: të qëndrojnë në shtëpi.
Një tjetër aspekt që theksohet nga psikologët është autenticiteti. Shumë persona kuptojnë se në ambiente të caktuara sociale ndihen të detyruar të luajnë një rol – të duken më interesantë, më të suksesshëm, më socialë se sa ndihen realisht. Me kalimin e kohës, kjo lodh. Zgjedhja për të qëndruar në shtëpi shpesh lidhet me refuzimin për të performuar dhe me dëshirën për të qenë vetvetja.
Kjo nuk do të thotë izolim nga bota. Shumë prej atyre qё preferojnё qёndrimin vetёm nё shtёpi ruajnë miqësi të thella, por preferojnë takime një-për-një në vend të restoranteve të zhurmshme me grupe të mëdha. Zgjedhin biseda të qeta në vend të eventeve ku duhet të lëvizin nga një tavolinë në tjetrën. Marrëdhëniet, në këto raste, bëhen më cilësore, jo më të pakta.
Shoqëria moderne shpesh shpërblen sjelljen ekstroverte – zërin më të lartë në takim, personin që “argёton” dhomën, atë që është gjithmonë i pranishëm. Por psikologjia po e rishikon këtë narrativë. Preferenca për hapësira të qeta dhe të vetmuara nuk është patologji. Është vetë-njohje.
Nëse ndihesh më i qetë, më kreativ dhe më i përmbushur në hapësirën tënde, kjo nuk është shenjë që po humbet diçka. Mund të jetë shenjë që ke kuptuar çfarë të ushqen realisht.
Të qëndrosh në shtëpi nuk është domosdoshmërisht arratisje nga njerëzit. Ndonjëherë është zgjedhje për të ruajtur energjinë, për të qenë autentik dhe për të ndërtuar një jetë që përputhet me natyrën tënde.
