Një protestë e pazakontë po përhapet në Danimarkë: gra dhe vajza po veshin statujat publike me rroba të thurura me dorë, në një aksion simbolik për të denoncuar pabarazinë në përfaqësimin e grave në monumentet publike.
Nisma nisi në mënyrë krejt spontane në Kopenhagen, kur Louise Moerup, një pasionante e thurjes, vendosi t’i veshë një fustan të thurur statujës së perëndeshës Venus në parkun Enghave. Ideja i lindi gjatë shëtitjeve të përditshme me djalin e saj 10-vjeçar, kur ata shpesh pyesnin pse kishte kaq shumë statuja burrash ose gra të zhveshura, por kaq pak monumente që përkujtonin arritjet reale të grave.
Moerup vendosi ta kthente këtë pyetje në një provokim simbolik: ajo thuri një fustan me vija dhe ia veshi statujës së Venusit.
“Nuk ishte lakuriqësia ajo që më shtyu ta vishja statujën,” tha ajo. “Ishte mungesa e grave që përkujtohen për arritjet e tyre. Fustani ishte një mënyrë humoristike për t’i bërë njerëzit të ndalojnë dhe të pyesin veten çfarë mungon.”
Aksioni i saj u përhap shpejt në rrjetet sociale dhe u kthye në një lëvizje të vogël proteste. Gra në gjithë vendin nisën të thurnin triko, shall, funde, madje edhe bikini për statujat në qytetet e tyre, duke publikuar fotografi në internet.
Sipas një raporti të Muzeut të Artit në Hapësira Publike, në Danimarkë ka 484 monumente që paraqesin burra historikë, ndërsa vetëm 43 statuja i kushtohen grave. Përveç tyre, ekzistojnë edhe më shumë se 120 skulptura të grave të zhveshura, zakonisht figura mitologjike ose alegorike.
Ky disproporcion ndezi edhe më shumë debatin publik.
Shkrimtarja daneze Maren Uthaug e përforcoi reagimin pasi publikoi në Instagram statistikat dhe i lidhi me romanin e saj “Eleven Percent”, i cili imagjinon një të ardhme ku burrat përbëjnë vetëm 11% të popullsisë. Në libër, statujat e burrave që dikur dominonin sheshet mblidhen në një park tematik “horror”, ku gratë shkojnë për të kujtuar epokën patriarkale.
“Parku i frikës do të jetë shumë i mbushur,” shkroi ajo me ironi.
Postimi i saj u bë viral dhe frymëzoi shumë gra që t’i bashkoheshin aksionit.
Mes tyre ishin edhe politikanet lokale në qytetin Aarhus, Matilde Dueholm dhe Anna Thusgaard, të cilat vendosën të veshin statujat në parkun pranë bashkisë.
“Kur vajzat dhe gratë ecin në qytet, është e rëndësishme që të ndihen të përfaqësuara edhe në hapësirën publike,” tha Dueholm. “Jo vetëm si trupa të bukur pa rroba, por si individë me fuqi dhe rol në histori.”
Lëvizja ka nxitur edhe reagime kritike. Disa komentues e kanë quajtur aksionin puritanizëm ose vandalizëm, ndërsa një deputete daneze, Katrine Daugaard, e kritikoi publikisht në parlament.
Por ministri i Kulturës Jakob Engel-Schmidt u shpreh se nuk e sheh iniciativën si problem.
“E shoh si një formë shumë unike proteste për të kërkuar një të ardhme më të barabartë,” tha ai.
Pak ditë pas përhapjes së protestës, qeveria daneze njoftoi se do të dedikojë rreth 1.5 milionë dollarë për krijimin e veprave të reja publike që përkujtojnë gra historikisht të rëndësishme.
Ndërkohë, rrobat e thurura nuk kanë mbetur gjithmonë në statuja. Në rastin e statujës së Venusit në Kopenhagen, muzeu i qytetit i kërkoi Moerup ta dhuronte fustanin për koleksionin e tij, edhe për të shmangur dëmtimin e bronzit nga ngjyrat e leshit.
Moerup thotë se është e habitur që një fustan i thurur nga mbetje fijesh mund të përfundojë në muze.
“Nëse ndërhyrja ime e vogël me shtiza thurjeje ndihmoi që debati të lëvizë përpara, atëherë jam shumë e lumtur,” tha ajo.
(Burimi: NYT)
