Emiratet e Bashkuara Arabe po përballen me pasojat më të rënda të luftës mes Shteteve të Bashkuara, Izraelit dhe Iranit, edhe pse nuk janë palë direkte në konflikt. Vetëm 12 ditë pas nisjes së luftës, vendet arabe të Gjirit po ndjejnë goditjet e përshkallëzimit ushtarak – dhe sipas analistëve, më shumë se kushdo po e ndiejnё Emiratet e Bashkuara Arabe.
Irani kishte paralajmëruar më herët se çdo sulm ndaj tij do të sillte një konflikt rajonal. Uashingtoni dhe Tel Avivi ose nuk e besuan këtë paralajmërim, ose e konsideruan si një rrezik që ia vlente të ndёrmerrej. Por zhvillimet e ditëve të fundit tregojnë se paralajmërimi i Teheranit nuk ishte thjesht retorikë.
Sipas Ministrisë së Mbrojtjes së Emirateve të Bashkuara Arabe, më shumë se 1,700 raketa dhe dronë janë lëshuar drejt vendit që nga fillimi i luftës. Mbi 90 për qind e tyre janë rrëzuar nga sistemet e mbrojtjes ajrore, avionët luftarakë dhe helikopterët.
Megjithatë, disa nga sulmet kanë arritur të godasin zona urbane. Disa predha kanë rënë në shtëpi, zyra dhe rrugë në zona të populluara, duke shkaktuar katër viktima civile.
Edhe presidenti amerikan Donald Trump pranoi në një intervistë për CNN se gatishmëria e Iranit për të goditur fqinjët arabë kishte qenë një nga surprizat më të mëdha të luftës.
Ndërkohë, Garda Revolucionare Islamike e Iranit deklaroi të dielën se rreth 60 për qind e fuqisë së saj të zjarrit po drejtohet ndaj bazave dhe interesave amerikane në vendet arabe të rajonit, ndërsa pjesa tjetër kundër Izraelit.
Në fakt, sipas të dhënave të publikuara deri tani, më shumë raketa janë lëshuar drejt Emirateve të Bashkuara Arabe sesa ndaj çdo vendi tjetër, madje edhe më shumë se ndaj Izraelit – pavarësisht se lufta u nis nga SHBA dhe Izraeli.
Pse pikërisht Dubai?
Analistët e shohin Dubain si një objektiv me simbolikë të madhe.
“Dubai është në thelb epiqendra e globalizimit,” thotë Fawaz Gerges, profesor i marrëdhënieve ndërkombëtare në London School of Economics. Sipas tij, udhëheqësit iranianë e shohin Dubain si një nga shtyllat e sistemit ekonomik global të lidhur me Perëndimin.
Për këtë arsye, çdo sulm ndaj Dubait ka efekt shumë më të madh se dëmet fizike që mund të shkaktojë. Imazhet e një shpërthimi pranë një hoteli ndërkombëtar apo një sulmi pranë Aeroportit Ndërkombëtar të Dubait kanë jehonë globale dhe krijojnë panik tek turistët dhe bizneset.
Edhe pse në disa nga këto sulme nuk pati të lënduar, ndikimi psikologjik dhe ekonomik mund të jetë i konsiderueshëm, ndërsa mijëra turistë dhe emigrantë përpiqen të largohen nga vendi.
Ironikisht, Emiratet e Bashkuara Arabe kanë qenë për vite me radhë një kanal ekonomik jetik për Iranin, sidomos gjatë periudhave kur Teherani përballej me sanksione të rënda ndërkombëtare.
Tregtia mes dy vendeve ka qenë e konsiderueshme. Sipas Organizatës Botërore të Tregtisë, shkëmbimet tregtare mes Iranit dhe Emirateve arritën rreth 28 miliardë dollarë në vitin 2024, duke e bërë Emiratet partnerin e dytë më të madh tregtar të Iranit pas Kinës.
Gjithashtu, rreth gjysmë milioni iranianë jetojnë dhe punojnë në Emiratet e Bashkuara Arabe.
Megjithatë, Teherani e justifikon goditjen ndaj Emirateve me aleancën e ngushtë strategjike të Abu Dhabit me Shtetet e Bashkuara.
Emiratet janë cilësuar vitin e kaluar nga Uashingtoni si një “partner i madh mbrojtës”. Vendi ka investuar dhjetëra miliarda dollarë në avionë luftarakë amerikanë, sisteme të mbrojtjes ajrore dhe pajisje të tjera ushtarake – sisteme që tani janë duke u përdorur për të mbrojtur qytetet e vendit nga sulmet iraniane.
Sipas analistëve, duke goditur Emiratet, Irani synon jo vetëm një partner të rëndësishëm të SHBA-ve, por edhe një nyje kyçe të ekonomisë globale.
Emiratet janë një qendër e rëndësishme për financat ndërkombëtare, aviacionin, turizmin dhe tregtinë, dhe çdo destabilizim në këtë vend mund të ketë pasoja më të gjera ekonomike.
Gjeografia që i bën Emiratet të prekshme
Një faktor tjetër që e bën vendin një objektiv të lehtë është edhe gjeografia.
Vetëm rreth 100 kilometra ujë ndajnë brigjet e Iranit nga ato të Emirateve, çka e bën shumë më të lehtë për raketat dhe dronët të arrijnë objektivin në një kohë shumë të shkurtër.
“Është fjalë për fjalë përballë. Është shumë më e lehtë të godasësh Dubain sesa vende të tjera si Jordania apo Izraeli,” thotë Gerges, duke theksuar se Izraeli është i mbrojtur nga një sistem shumë i avancuar i mbrojtjes ajrore.
Edhe përpjekjet e Emirateve për të ruajtur një distancë nga konflikti nuk i shpëtuan vendit nga sulmet. Autoritetet në Abu Dhabi kishin ndaluar përdorimin e bazave ushtarake dhe hapësirës ajrore për sulme kundër Iranit, por kjo nuk e pengoi Teheranin ta përfshinte vendin në listën e objektivave.
Presidenti i Emirateve të Bashkuara Arabe, Mohamed bin Zayed Al Nahyan, vizitoi të plagosurit gjatë fundjavës dhe paralajmëroi kundërshtarët e vendit.
“Mos u mashtroni nga pamja e Emirateve. Ne kemi lëkurë të trashë dhe mish të hidhur – nuk jemi një pre e lehtë,” deklaroi ai.
Nga tronditja te zemërimi
Sipas gazetares Mina Al-Oraibi, kryeredaktore e gazetës emirate “The National”, reagimi i parë në vend ishte tronditja.
“Në fillim shumë njerëz u shqetësuan kur SHBA dhe Izraeli zgjodhën rrugën ushtarake,” tha ajo. “Por kur Irani filloi të godasë Emiratet dhe vendet e tjera të Gjirit, zemërimi u drejtua shpejt ndaj Teheranit.”
Për një moment, tensionet dukeshin se mund të zbuteshin kur presidenti iranian Masoud Pezeshkian kërkoi falje dhe deklaroi se Irani nuk do të shënjestronte më fqinjët e tij.
Por shpresat për një qetësim të situatës u shuan shpejt, pasi sulme të reja me raketa dhe dronë vazhduan të kërcënojnë Emiratet dhe vendet e tjera të Gjirit.
Ndërkohë, në Dubai vazhdon edhe një realitet tjetër paralel. Në plazhet e qytetit, turistët dhe banorët vazhdojnë jetën e përditshme, duke refuzuar që një luftë në të cilën nuk duan të përfshihen t’u ndryshojë jetën.
(Burimi: CNN)
