Kosheret në çatitë e ndërtesave janë bërë pjesë e imazhit “të gjelbër” të shumë qyteteve europiane. Por përvoja e Brukselit po tregon se shtimi i bletëve të mjaltit nuk është domosdoshmërisht mënyra më e mirë për të mbrojtur pjalmuesit. Problemi i vërtetë mund të jetë shumë më i thjeshtë: qyteteve u mungojnë lulet, bimësia dhe hapësirat ku insektet mund të ushqehen e të jetojnë.
Prej vitesh, në Bruksel, ashtu si në shumë qytete të tjera europiane, vendosja e koshereve në çatitë e kompanive, hoteleve apo institucioneve u kthye në një lloj simboli të kujdesit për mjedisin.
Ideja dukej e thjeshtë: sill bletët në qytet, prodho pak mjaltë dhe njëkohësisht ndihmo natyrën.
Por me kalimin e kohës është kuptuar se gjërat nuk funksionojnë kaq thjesht.
Një koshere mund të strehojë mijëra bletë dhe të gjitha duhet të ushqehen. Ato kanë nevojë vazhdimisht për lule, nektar dhe polen. Në një qytet ku hapësirat e gjelbra janë të kufizuara dhe sipërfaqet janë gjithnjë e më të betonizuara, shtimi i koshereve nuk do të thotë automatikisht më shumë biodiversitet.
Madje mund të ndodhë e kundërta.
Bletët e mjaltit të rritura nga njerëzit konkurrojnë për të njëjtin ushqim me shumë lloje bletësh të egra dhe insektesh të tjera pjalmuese. Dhe ndërsa bleta e mjaltit mund të fluturojë në distanca relativisht të mëdha për të gjetur ushqim, shumë bletë të egra kanë një rreze shumë më të kufizuar.
Për këtë arsye, autoritetet mjedisore në Bruksel kanë dekurajuar që prej vitit 2020 vendosjen e kolonive të menaxhuara të bletëve në disa zona natyrore të mbrojtura.
Kjo nuk do të thotë se bletaria urbane duhet parë si problem apo se bletët e mjaltit janë armike të natyrës. Çështja është të gjendet një ekuilibër. Humbja e habitateve, mungesa e bimësisë dhe përhapja e specieve invazive, si grerëza aziatike, mbeten kërcënime serioze për pjalmuesit.
Edhe vetë moda e koshereve urbane duket se është zbehur në Bruksel. Numri i tyre ka rënë nga mbi 700 rreth një dekadë më parë në afërsisht 400–450 sot.
Një park i vogël, një lulishte, një çati e mbjellë, bimë të egra në vend të sipërfaqeve të betonizuara apo hapësira të gjelbra të lidhura me njëra-tjetrën mund të vlejnë më shumë për biodiversitetin sesa thjesht vendosja e një koshereje tjetër.
Eksperti holandez Joszef van der Steen e përmbledh atë që u duhet pjalmuesve me dy fjalë: “Ushqim dhe bimë.”
Në fund, kjo është edhe dilema që Brukseli po nxjerr në pah. Një koshere mbi çatinë e një kompanie duket bukur dhe një kavanoz me mjaltë mund të jetë një simbol i këndshëm i angazhimit mjedisor. Por kjo nuk mjafton.
Bletëve nuk u duhet vetëm një vend ku të jetojnë. U duhet një qytet ku të kenë me çfarë të jetojnë. Dhe kjo do të thotë më shumë lule, më shumë gjelbërim dhe, mbi të gjitha, më shumë natyrë.
