Shumë njerëz që përjetojnë vështirësi me kontrollimin e tё ngrënit e përshkruajnë mendjen e tyre si të mbushur me mendime që nuk ndalen dhe sjellje që përsëriten vazhdimisht. Kjo i bën disa të pyesin veten mos vuajnë nga çrregullimi obsesiv-kompulsiv, i njohur si OCD. Nga jashtë, sjelljet e një çrregullimi të të ngrënit dhe të OCD-së mund të duken shumë të ngjashme: rregulla të forta, rituale të përditshme, ankth nëse diçka prishet dhe ndjesia se gjithçka duhet bërë “në mënyrën e duhur”. Por pavarësisht ngjashmërive, këto dy gjendje nuk janë e njëjta gjë. Dallimi mes tyre është thelbësor, sepse mënyra e trajtimit ndryshon rrënjësisht.
Te çrregullimet e të ngrënit, rregullat dhe ritualet lidhen kryesisht me peshën, pamjen e trupit, kontrollin dhe vetëvlerësimin. Edhe kur personi ndihet i lodhur ose i shqetësuar nga këto sjellje, ato shpesh përjetohen si pjesë e identitetit të tij — si diçka që përputhet me bindjet e brendshme për disiplinën, forcën personale ose “të bërit gjënë e duhur”. Në gjuhën klinike, këto mendime quhen të përputhshme me vetveten, pra nuk ndihen të huaja.
Në OCD ndodh e kundërta. Mendimet janë të padëshiruara, të bezdisshme dhe shpesh të pakuptimta për vetë personin. Ai e di që frika nuk ka bazë reale, por megjithatë ndihet i detyruar të kryejë veprime ose rituale për të ulur ankthin ose për të parandaluar një rrezik të imagjinuar. Këto mendime ndihen si të imponuara nga jashtë, jo si zgjedhje personale. Ky ndryshim i brendshëm në mënyrën si përjetohen mendimet është çelësi për të kuptuar nëse kemi të bëjmë me një çrregullim të të ngrënit apo me OCD.
Ka edhe raste kur shmangia e ushqimit nuk lidhet aspak me dëshirën për të dobësuar trupin ose për të ndryshuar pamjen. Disa njerëz shmangin ushqimin nga frika e kontaminimit, helmimit, sëmundjes ose bindjes se diçka e keqe mund të ndodhë nëse nuk respektohet një ritual i caktuar. Në këto raste, humbja e peshës është thjesht pasojë, jo qëllim. Pra, ushqimi ndikohet nga OCD dhe jo nga një çrregullim i mirëfilltë i të ngrënit.
Ky dallim është shumë i rëndësishëm sepse trajtimet janë të ndryshme. Çrregullimet e të ngrënit kërkojnë rikthimin e ushqyerjes normale, stabilizimin fizik dhe punën me bindjet rreth trupit dhe kontrollit. OCD, nga ana tjetër, trajtohet duke u përballur gradualisht me frikën dhe duke mos kryer ritualet që zakonisht e ulin ankthin. Nëse këto qasje ngatërrohen, simptomat mund të përforcohen në vend që të përmirësohen. Prandaj, një vlerësim i saktë profesional është vendimtar.
Shpesh, për ta kuptuar burimin e sjelljes, ndihmon të pyesësh veten: A lidhet frika ime me peshën dhe pamjen trupore, apo me sëmundjen, ndotjen dhe rrezikun? A i ndjek rregullat sepse më duken të drejta, apo sepse ndihem i detyruar edhe kur e di që nuk kanë logjike? Përgjigjet ndaj këtyre pyetjeve ndihmojnë të kuptohet se çfarë po e drejton realisht sjelljen.
Në fund, çrregullimet e të ngrënit mund të duken obsesive pa qenë OCD. OCD mund të ndikojë ushqimin pa qenë çrregullim i të ngrënit. Dhe ndonjëherë të dyja bashkëjetojnë. Qëllimi nuk është thjesht vendosja e një etikete, por gjetja e rrugës së duhur të trajtimit. Kur shkaku kuptohet qartë, rruga drejt përmirësimit bëhet më e sigurt, më e saktë dhe më efektive.
(Burimi: Melissa Gerson LCSW – Psychology Today)
