Nga kontrasT.al
Janari 2026 mbyllet me 96 aksidente rrugore në të gjithë vendin dhe 149 persona të aksidentuar, sipas publikimit zyrtar të INSTAT. Krahasuar me janarin e një viti më parë, numri i aksidenteve ka rënë me 23,2%. Në letër, kjo është një ulje domethënëse. Por realiteti që fshihet pas statistikës është më kompleks dhe kërkon lexim më të thelluar.
Së pari, 149 persona të aksidentuar në vetëm 31 ditë do të thotë mesatarisht mbi 4 persona në ditë që përfundojnë të vrarë ose të plagosur nëpёr rrugët e Shqipёrisё. Termi “të aksidentuar” përfshin së bashku viktimat dhe të plagosurit, por publikimi mujor nuk i ndan qartë për muajin konkret sa prej tyre kanë humbur jetën dhe sa janë plagosur. Në tabelën sipas qarqeve paraqitet totali “të vdekur dhe të plagosur”, por pa një zbërthim të detajuar mujor për secilën kategori.
Kjo është një mangësi e rëndësishme për transparencën publike. Për qytetarët dhe politikëbërësit nuk mjafton të dinë sa ngjarje kanë ndodhur; pesha reale e situatës matet me numrin e jetëve të humbura dhe me shkallën e plagosjeve. Edhe vetë INSTAT thekson se të dhënat për personat e vdekur janë paraprake dhe subjekt rishikimi, çka e bën edhe më të domosdoshme një ndarje më të qartë dhe të përditësuar.
Një tjetër tregues që flet qartë për realitetin shqiptar është shkaku kryesor i aksidenteve: 85,4% e tyre kanë ndodhur si pasojë e sjelljes së drejtuesve të mjeteve. Pra, problemi pёrtej infrastrukturёs rrugore, vijon tё jetё papёrgjegjshmёria e shoferёve, mënyra si drejtohet automjeti — shpejtësia, mosrespektimi i sinjalistikës, manovrat e rrezikshme. Faktori njeri mbetet hallka më e dobët e sigurisë rrugore.
Grupmosha 25–34 vjeç rezulton më e ekspozuara ndaj aksidenteve rrugore, duke qёnё shkaktare e 31,3% të aksidenteve. Kjo është mosha më aktive në tregun e punës dhe në lëvizje, çka do të thotë se aksidentet godasin drejtpërdrejt segmentin më produktiv të shoqërisë. Pasojat nuk janë vetëm individuale, por edhe ekonomike e sociale.
Koha e aksidenteve konfirmon një model të njohur: 24% e tyre ndodhin në intervalin 19:00–24:00, ndërsa e premtja është dita mё e rrezikshme pasi sipas statistikave, 21,9% e aksidenteve kanё ndodhur ditё tё premteje. Mbrëmjet dhe fundjava, kur lëvizja rritet dhe vigjilenca bie, mbeten momentet më kritike.
Sipas shpërndarjes gjeografike, Tirana mban numrin më të lartë të rasteve me 38 aksidente në janar, e ndjekur nga qarqe të tjera me peshë më të ulët. Megjithatë, raporti nuk jep normën e aksidenteve në raport me popullsinë apo me numrin e mjeteve në qarkullim. Pa këtë krahasim, është e vështirë të kuptohet nëse rënia me 23,2% përfaqëson një përmirësim real të sigurisë apo një luhatje statistikore brenda të njëjtit nivel rreziku.
Në fund, 96 aksidente në një muaj përkthehen në mbi tre ngjarje në ditë në rrugët e vendit. Këto shifra tregojnë se, pavarësisht uljes krahasuar me një vit më parë, siguria rrugore mbetet një çështje që kërkon vëmendje të vazhdueshme. Kujdesi individual në timon është thelbësor, por po aq e rëndësishme është që institucionet të forcojnë kontrollet dhe politikat e ndërgjegjësimit, sidomos në grupmoshat dhe oraret më problematike. Në fund të fundit, çdo udhëtim ka një destinacion ku dikush na pret të mbërrijmë të sigurt.
© Ky është shkrim ekskluziv i kontrasT.al, i cili gëzon të drejtën e autorësisë sipas Ligjit Nr. 35/2016, “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e lidhura me to”. Shkrimi mund të ripublikohet nga mediat e tjera vetëm duke cituar burimin e tij.
