Nuk ka rëndësi nëse keni lindur me zë të bukur apo jo — të kënduarit sjell një sërë përfitimesh të habitshme për shëndetin, nga nxitja e trurit, te ulja e stresit dhe madje lehtësimi i dhimbjes. Këndimi, sidomos kur bëhet me të tjerët, forcon lidhjet shoqërore, përmirëson funksionet e trupit dhe ndikon pozitivisht në mirëqenien emocionale. “Të kënduarit është një akt njohës, fizik, emocional dhe social,” thotë Alex Street nga Instituti i Kembrixhit për Kërkime në Terapinë Muzikore, i cili studion rolin e muzikës në rikuperimin pas dëmtimeve të trurit. Psikologët prej kohësh kanë vëzhguar se si kënga e përbashkët krijon një kohezion të fortë, aq sa edhe njerëzit më të turpshëm bashkohen natyrshëm në këngë. Studimet tregojnë se edhe të panjohurit mund të krijojnë lidhje të forta pas vetëm një ore këndimi së bashku.
Përfitimet fizike janë po aq mbresëlënëse. Të kënduarit forcon mushkëritë, rregullon frymëmarrjen dhe përmirëson presionin e gjakut. Madje është zbuluar se këndimi në grup rrit funksionin imunitar në mënyra që dëgjimi i muzikës nuk mund t’i arrijë. Një shpjegim biologjik qëndron te aktivizimi i nervit vagus, i cili lidhet drejtpërdrejt me kordat vokale. Nxjerrja e zgjatur e frymës gjatë këndimit çliron endorfinё — hormonin e kënaqësisë — që ndihmon edhe në uljen e dhimbjes. Këndimi aktivizon një rrjet të gjerë neuronesh në trurin tonë, duke nxitur njëkohësisht zonat e gjuhës, lëvizjes dhe emocioneve. Kjo ndërthurje, së bashku me ritmin e kontrolluar të frymëmarrjes, e bën këndimin një lehtësues të fuqishëm të stresit.
Disa antropologë besojnë se paraardhësit tanë këndonin përpara se të flisnin, duke përdorur vokalizime për të shprehur emocione dhe për të krijuar lidhje shoqërore. Kjo mund të shpjegojë pse kënga është pjesë e pandarë e çdo kulture dhe pse trupi ynë i përgjigjet aq natyrshëm. Përfitimet e saj shihen gjithnjë e më shumë edhe në mjekësi. Studiuesit kanë treguar se këndimi ndihmon njerëzit me sëmundje kronike, si kanceri, Parkinsoni, demenca apo ata që kanë pësuar goditje në tru. Te pacientët me Parkinson, për shembull, këndimi përmirëson aftësinë për të artikuluar fjalët. Tek të tjerët, është treguar se funksionon si një ushtrim i nënvlerësuar, krahasuar me një ecje të shpejtë.
Përfitime të rëndësishme vërehen edhe te njerëzit me sëmundje kronike të frymëmarrjes. Keir Philip nga Imperial College London ka zbuluar se, edhe pse këndimi nuk i shëron këto sëmundje, ai mund të rregullojë modelin e frymëmarrjes dhe të përmirësojë simptomat. Një program i krijuar me këngëtarë profesionistë të Operës Kombëtare Angleze u përdor te pacientët me “Covid të gjatë”, duke treguar përmirësime të dukshme brenda gjashtë javësh.
Ndoshta shembulli më i fuqishëm i ndikimit të këngës është rikuperimi i ish-kongresmenes amerikane Gabrielle Giffords, e cila i mbijetoi një plumbi në kokë në vitin 2011. Ajo rifitoi aftësinë për të folur përmes këngëve të fëmijërisë që u përdorën si terapi, duke dëshmuar se këndimi mund të nxisë trurin të krijojë lidhje të reja neurologjike. Kjo rritje e neuroplasticitetit është thelbësore edhe për pacientët që rikuperohen nga goditjet në tru, pasi këndimi siguron përsëritje intensive që ndihmon hemisferat e trurit të rilidhen.
Ekzistojnë gjithashtu teori se këndimi mund të ndihmojë në ngadalësimin e rënies sё aftёsisё njohëse, falë kërkesave të larta që i bën trurit për vëmendje, kujtesë dhe gjuhë. “Ekziston një bazë provash që po rritet për përfitimet njohëse të këndimit tek të moshuarit,” thotë Teppo Särkämö nga Universiteti i Helsinkit, duke shtuar se nevojiten studime afatgjata për të kuptuar plotësisht potencialin e tij.
Nëse ka një përfundim, ai është ky: të kënduarit është më shumë sesa një aktivitet artistik. Është një ushtrim për trupin, një qetësues për mendjen dhe një lidhje për shpirtin — një përfitim i plotë shëndetësor që i bën mirë kujtdo, pavarësisht zërit.
(Burimi: BBC)
