Një këngë folk-pop që u kthye në sensacion në platformat e transmetimit është përjashtuar nga lista zyrtare muzikore e Suedisë, pasi u zbulua se “artisti” që qëndron pas saj ishte pjesërisht produkt i inteligjencës artificiale. “Jag Vet, Du Är Inte Min” (“Unë e di, nuk je i imi”), e publikuar nga një këngëtar virtual me emrin Jacub, kishte kryesuar renditjen e Spotify në Suedi dhe kishte grumbulluar mbi pesë milionë dëgjime në nivel global, prej të cilave rreth 200 mijë vetëm në Suedi. Megjithatë, Federata Ndërkombëtare e Industrisë së Fonografisë në Suedi (IFPI Sweden), që përpilon listën zyrtare, vendosi ta përjashtojë këngën pasi konstatoi se ajo ishte gjeneruar kryesisht me inteligjencë artificiale. Drejtori ekzekutiv i IFPI Sweden, Ludvig Werber, deklaroi se rregulli është i qartë: nëse një këngë krijohet kryesisht nga inteligjenca artificiale, ajo nuk kualifikohet për listën zyrtare.
Në platformën Spotify, Jacub paraqitet me një imazh të ilustruar të një burri me mjekër dhe kitarë, ndërsa kënga është pjesë e një EP me gjashtë këngë të titulluar “Kärleken är Bränd” (“Dashuria është djegur”). Hetimi i gazetarit suedez Emanuel Karlsten zbuloi se projekti ishte regjistruar nga botuesi muzikor danez Stellar dhe se dy nga mbajtësit e të drejtave të autorizimit punonin në departamentin e inteligjencës artificiale të kompanisë. Vetë Stellar pranoi se zëri i Jacub dhe pjesë të muzikës janë gjeneruar me ndihmën e inteligjencës artificiale, por theksoi se pas projektit qëndrojnë profesionistë të muzikës dhe se krijimi ka qenë një proces i udhëhequr nga një vizion i qartë artistik njerëzor.
Rasti ka rihapur debatin mbi transparencën në industrinë muzikore, pasi Spotify aktualisht nuk kërkon që këngët e krijuara me inteligjencë artificiale të etiketohen si të tilla. Kjo, sipas kritikëve, i vendos artistët njerëzorë në disavantazh, pasi çdo dëgjim mbi 30 sekonda gjeneron pagesa, edhe kur përmbajtja prodhohet masivisht nga IA. Kompozitori dhe aktivisti për të drejtat e autorit, Ed Newton-Rex, deklaroi se nëse platformat do të tregonin qartë kur një këngë është krijuar nga inteligjenca artificiale, ajo nuk do të ngjitej kaq lehtë në top-lista duke u marrë transmetime dhe të ardhura muzikantëve realë.
Jacub nuk është rasti i parë i një “artisti virtual” që arrin sukses. Vitin e kaluar, një grup i quajtur Velvet Sundown fitoi më shumë se një milion dëgjime në Spotify përpara se të zbulohej se i gjithë projekti – muzika, imazhet dhe historia promovuese – ishte gjeneruar nga inteligjenca artificiale, ndërsa kënga e tyre më e njohur ka arritur tashmë mbi katër milionë dëgjime.
Ndërkohë, Spotify ka njoftuar se po mbështet zhvillimin e një standardi të ri ndërkombëtar për të identifikuar përdorimin e inteligjencës artificiale në krijimin e muzikës, përmes organizatës jofitimprurëse DDEX. Megjithatë, përdorimi i këtij standardi nga artistët do të mbetet vullnetar, dhe platformat nuk do të detyrojnë etiketimin e këngëve si të krijuara tërësisht ose pjesërisht nga inteligjenca artificiale – të paktën për momentin.
(Burimi: The Guardian)
