Deklaratat e ashpra dhe të pazakonta të presidentit amerikan Donald Trump ndaj Iranit kanë shkaktuar një valë reagimesh të forta në politikën amerikane, ku figura të rëndësishme kanë vënë në pikëpyetje jo vetëm retorikën, por edhe gjendjen mendore të tij.
Në një postim në platformën e tij Truth Social, Trump përdori gjuhë të paprecedentë, duke i bërë thirrje Iranit të rihapë Ngushticën e Hormuzit me tone kërcënuese dhe fyese, ndërsa paralajmëroi sulme të tjera ndaj infrastrukturës energjetike dhe transportit. Ai e cilësoi të martën si “Dita e Termocentraleve dhe Urave” në Iran, duke paralajmëruar përshkallëzim të mëtejshëm të konfliktit.
Këto deklarata vijnë në një moment kritik, kur lufta SHBA-Izrael kundër Iranit ka hyrë në javën e gjashtë dhe Ngushtica e Hormuzit – një nga arteriet kryesore të furnizimit global me naftë dhe gaz – mbetet praktikisht e mbyllur, duke shkaktuar rritje rekord të çmimeve të energjisë në botë.
Reagimet në SHBA kanë qenë të menjëhershme dhe të ashpra. Senatori demokrat Chuck Schumer e krahasoi gjuhën e Trump me atë të “një të çmenduri të paqëndrueshëm”, duke theksuar se presidenti po kërcënon me krime të mundshme lufte dhe po largon aleatët ndërkombëtarë.
Në të njëjtën linjë, senatori i pavarur Bernie Sanders e cilësoi deklaratën si “të rrezikshme dhe të pabalancuar mendërisht”, duke kërkuar ndërhyrjen e menjëhershme të Kongresit për t’i dhënë fund konfliktit.
Edhe senatori demokrat Chris Murphy reagoi ashpër, duke sugjeruar se kabineti duhet të shqyrtojë përdorimin e Amendamentit të 25-të për ta shpallur presidentin të papërshtatshëm për detyrë, ndërsa paralajmëroi se veprimet e tij mund të çojnë në mijëra viktima të tjera.
Një nga kritikat më të forta erdhi nga ish-aleatja e Trump, Marjorie Taylor Greene, e cila e akuzoi hapur presidentin për “çmenduri” dhe bashkëpunëtorët e tij për heshtje. Ajo theksoi se lufta ndaj Iranit është e pajustifikuar dhe në kundërshtim me premtimet elektorale për të shmangur konfliktet e kushtueshme jashtë vendit.
Ndërkohë, senatori Tim Kaine e cilësoi gjuhën e presidentit “të turpshme dhe fëminore”, duke paralajmëruar se ajo rrit rrezikun për trupat amerikane në terren.
Nga ana tjetër, zyrtarë iranianë reaguan duke e quajtur retorikën e Trump “produkt të dëshpërimit dhe zemërimit”, ndërsa theksuan se hapja e Ngushticës së Hormuzit do të ndodhë vetëm nëse Irani kompensohet për dëmet e luftës.
Tensionet janë shtuar edhe më shumë pas një operacioni dramatik shpëtimi të dy pilotëve amerikanë në territorin iranian, që sipas Trump ishte një “mrekulli e Pashkëve”. Megjithatë, analistët theksojnë se episodi dëshmon se Irani mbetet një kundërshtar i fortë dhe i aftë për t’i shkaktuar kosto të konsiderueshme SHBA-ve.
Ndërkohë, përfaqësuesi demokrat dhe veteran i marinës Jake Auchincloss e cilësoi luftën një dështim strategjik, duke theksuar se kontrolli i Ngushticës së Hormuzit është më i rëndësishëm për Iranin sesa vetë zhvillimi i armëve bërthamore.
Konflikti ka shkaktuar tashmë mijëra viktima në rajon dhe miliona të zhvendosur, ndërsa retorika gjithnjë e më e ashpër nga Uashingtoni po rrit frikën për një përshkallëzim edhe më të madh të krizës globale.
(Burimi: The Guardian)
