Drejtoresha e re e shërbimit sekret britanik MI6 ka paralajmëruar se Mbretëria e Bashkuar ndodhet tashmë “në një hapësirë mes paqes dhe luftës”, duke theksuar se “vija e frontit është kudo”, në një kohë tensionesh në rritje me Rusinë.
Blaise Metreweli, e cila këtë vjeshtë u emërua shefja e parë femër në 116 vite histori të Shërbimit Sekret të Inteligjencës së Jashtme britanike, mbajti fjalimin e saj të parë publik në selinë e MI6 në Londër. E njohur tradicionalisht si “C”, ajo është i vetmi person publikisht i identifikuar i këtij institucioni tepër sekret.
Në fjalimin e saj, Metreweli vuri në dukje kërcënimin serioz që, sipas saj, paraqet Rusia, duke akuzuar Moskën për përpjekje për të “frikësuar, shantazhuar dhe manipuluar”.
“Ne të gjithë vazhdojmë të përballemi me rrezikun e një Rusie agresive, ekspansioniste dhe revizioniste, që kërkon të nënshtrojë Ukrainën dhe të provokojë NATO-n. Putin po zvarrit negociatat dhe po e zhvendos koston e luftës mbi popullsinë e tij,” deklaroi ajo.
Metreweli theksoi gjithashtu rëndësinë strategjike të teknologjive të reja, duke paralajmëruar se zhvillimet në inteligjencën artificiale, bioteknologji dhe kompjuterët kuantikë mund të bashkohen për të krijuar “mjete që duken si nga fantashkenca”, por që mund të shndërrohen në armë jashtëzakonisht të rrezikshme.
Ajo ka drejtuar më parë ekipet e teknologjisë dhe inovacionit në MI6, një rol që në kulturën popullore njihet si “Q” në filmat e James Bond-it.
Nga robotë të drejtuar nga inteligjenca artificiale që mund të kenë pasoja shkatërruese në fushëbetejë, deri te algoritme që mund të “bëhen po aq të fuqishme sa shtetet”, Metreweli paralajmëroi se Britania duhet të shfrytëzojë “çdo bajt të dhënash” për avantazhin e saj strategjik.
Ajo përshkroi gjithashtu një panoramë gjithnjë e më komplekse kërcënimesh ndaj sigurisë së Mbretërisë së Bashkuar, e cila sipas saj po sfidohet “nga deti në hapësirë, nga fushëbeteja në sallat e bordeve drejtuese – madje edhe në mendjet tona, teksa dezinformimi manipulon mënyrën se si e kuptojmë njëri-tjetrin dhe veten”.
Ekspertët e sigurisë thonë se Rusia po zhvillon një luftë hibride kundër aleatëve perëndimorë të Ukrainës, që pas nisjes sё luftёs. Në Britani, autoritetet kanë deklaruar se operativë të mbështetur nga Rusia kanë vënë zjarr në fabrika të lidhura me Ukrainën. Në pjesë të tjera të Evropës, dronë pranë aeroporteve kanë shkaktuar ndërprerje fluturimesh, hapësira ajrore të NATO-s janë shkelur në Poloni dhe Rumani, ndërsa kabllo nënujore në Detin Baltik janë dëmtuar, duke ngritur dyshime për sabotazh. Rusia nuk ka marrë përgjegjësi për këto incidente.
Shefja e MI6 theksoi gjithashtu rolin vendimtar të faktorit njerëzor në përballjen me këto kërcënime.
“Sfida përcaktuese e shekullit XXI nuk është thjesht se kush zotëron teknologjitë më të fuqishme, por kush i drejton ato me më shumë mençuri. Siguria jonë, mirëqenia jonë dhe njerëzillëku ynë varen nga kjo,” u shpreh Metreweli.
Në një botë gjithnjë e më të rrezikshme dhe të ndërmjetësuar nga teknologjia, ajo bëri thirrje për “rizbulimin e njerëzillëkut të përbashkët”, për të përcaktuar drejtimin e së ardhmes.
“Bota jonë po rimodelohet. Dhe për herë të parë, ne të gjithë jemi në qendër të saj,” tha ajo. “Nuk është ajo që mund të bëjmë që na përcakton, por ajo që zgjedhim të bëjmë. Kjo zgjedhje e ka formësuar botën tonë më parë dhe do ta formësojë sërish.”
Fjalimi i Metreweli vjen vetëm një javë pas një deklarate të Sekretares së Jashtme britanike, Yvette Cooper, e cila paralajmëroi për kërcënimin e luftës së informacionit. Ajo njoftoi se qeveria britanike ka vendosur sanksione ndaj disa organizatave dhe individëve të përfshirë në “luftën informative ruse”, si dhe ndaj dy kompanive kineze për “aktivitetet e tyre masive dhe pa dallim në fushën e sulmeve kibernetike kundër Britanisë dhe aleatëve të saj”.
Më herët këtë vit, MI6 lançoi gjithashtu një portal online në “dark web”, të quajtur Silent Courier, i cili u lejon personave nga e gjithë bota të kontaktojnë në mënyrë anonime shërbimet britanike të inteligjencës, veçanërisht duke synuar burime nga Rusia. Iniciativa pasoi një thirrje publike të ish-shefit të MI6, Richard Moore, i cili në një fjalim në Pragë në vitin 2023 u bëri apel qytetarëve rusë të spiunojnë për Mbretërinë e Bashkuar.
(Burimi: CNN)
