NATO ka reaguar qartë ndaj spekulimeve për tensione të brendshme, duke theksuar se traktati themelues i aleancës nuk parashikon asnjë mekanizëm për pezullimin apo përjashtimin e vendeve anëtare, pas raportimeve se SHBA mund të synojë masa ndaj Spanjës.
Raportet e publikuara nga Reuters sugjerojnë se një memo e brendshme e Pentagonit ka diskutuar opsione për të ndëshkuar aleatët që, sipas Uashingtonit, nuk kanë mbështetur mjaftueshëm fushatën ushtarake kundër Iranit. Mes këtyre ideve përfshihej edhe mundësia e kufizimit të rolit të disa vendeve brenda strukturave të NATO-s.
Një zyrtar i NATO-s i tha BBC-së se një hap i tillë është i pamundur në praktikë: traktati i aleancës nuk e lejon pezullimin apo përjashtimin e anëtarëve.
Në qendër të tensioneve është Spanja, e cila refuzoi të lejojë përdorimin e bazave të saj për sulme ndaj Iranit. Kryeministri Pedro Sánchez hodhi poshtë raportimet, duke theksuar se Madridi vepron mbi baza zyrtare dhe në përputhje me të drejtën ndërkombëtare.
Nga ana tjetër, administrata e Donald Trump ka shtuar presionin ndaj aleatëve evropianë, duke i akuzuar për mungesë angazhimi. Zëdhënësja e Pentagonit, Kingsley Wilson, deklaroi se SHBA do të sigurojë që aleatët të mos mbeten “tigra letre”, por të kontribuojnë realisht.
Edhe Pete Hegseth kritikoi ashpër Evropën, duke thënë se ajo përfiton më shumë nga siguria e garantuar nga SHBA dhe duhet të marrë një rol më aktiv, sidomos për sigurinë e Ngushticës së Hormuzit.
Ndërkohë, tensionet kanë prekur edhe çështje të tjera gjeopolitike. Memoja e Pentagonit sugjeronte rishikimin e qëndrimit amerikan për Ishujt Falkland, një territor britanik i kontestuar nga Argjentina, duke treguar se pakënaqësia e SHBA-ve mund të shtrihet përtej NATO-s.
Megjithatë, liderët evropianë kanë bërë thirrje për unitet. Kryeministrja italiane Giorgia Meloni e cilësoi NATO-n një “burim force”, ndërsa Gjermania theksoi se anëtarësimi i Spanjës nuk është në diskutim.
Kriza po nxjerr në pah një përplasje më të thellë: pritshmëritë e SHBA-ve për një angazhim më të madh ushtarak nga Evropa përballë një kontinenti që kërkon të balancojë sigurinë me ligjin ndërkombëtar dhe interesat e veta strategjike.
(Burimi: BBC)
