Samiti i NATO-s që do të mbahet në Ankara më 7-8 korrik 2026 konsiderohet një nga takimet më të rëndësishme të aleancës që prej fundit të Luftës së Ftohtë, në një moment kur Europa po përballet me luftën Rusi-Ukrainë, tensionet në Lindjen e Mesme dhe debatet për autonominë ushtarake europiane.
Sipas analizës së akademikes turke Meryem İlayda Atlas, Turqia nuk shihet më thjesht si një vend që mbron kufijtë jugorë të NATO-s, por si një aktor kyç që mund të ndikojë drejtpërdrejt në të ardhmen strategjike të aleancës.
Ajo thekson se rritja e kapaciteteve ushtarake turke, zhvillimi i industrisë së mbrojtjes dhe eksperienca operative e ushtrisë turke në vitet e fundit e kanë kthyer Ankaranë në një partner të domosdoshëm për sigurinë europiane.
Në analizë përmendet edhe skenari i një reduktimi të rolit amerikan në NATO, ku ushtria turke shihet si një faktor vendimtar për mbrojtjen europiane, sidomos në aspektin e dislokimit të shpejtë të forcave, operacioneve të përbashkëta dhe menaxhimit të krizave.
Autorja argumenton se lufta në Ukrainë ka treguar dobësitë e arkitekturës së sigurisë europiane pa ombrellën amerikane, duke detyruar vendet e BE-së të rrisin shpenzimet ushtarake dhe të diskutojnë më seriozisht për autonominë strategjike.
Në këtë kontekst, Turqia paraqitet si një fuqi që jo vetëm konsumon siguri, por prodhon siguri për NATO-n, falë eksperiencës së saj në Siri, luftës kundër terrorizmit dhe avancimit në teknologji ushtarake, dronë, luftë elektronike dhe sisteme komandimi.
Analiza e akademikes turke Meryem İlayda Atlas ndalet edhe te tensionet globale, përfshirë krizën Izrael-Iran dhe sigurinë e Ngushticës së Hormuzit, duke theksuar se NATO po përballet me sfida që nuk janë më vetëm ushtarake, por përfshijnë energjinë, zinxhirët e furnizimit, sulmet kibernetike dhe luftën informative.
Sipas autores, e ardhmja e NATO-s do të varet nga tre balanca kryesore: roli që do të vazhdojnë të luajnë SHBA-të, aftësia e Europës për të ndërtuar autonomi strategjike dhe pesha në rritje e vendeve si Turqia në vendimmarrjen e aleancës.
(Burimi: AA)
