Ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araghchi, ka zbuluar detaje të reja mbi memorandumin e propozuar të mirëkuptimit mes Teheranit dhe Uashingtonit, duke deklaruar se dokumenti mund t’i japë fund zyrtarisht konfliktit në të gjitha frontet dhe të hapë rrugën për negociata të gjera mbi programin bërthamor, sanksionet dhe sigurinë rajonale.
Në një intervistë për transmetuesin shtetëror iranian IRIB, Araghchi tha se dokumenti, i njohur si “Memorandumi i Mirëkuptimit i Islamabadit”, synon të shënojë fundin formal të luftës.
“Përfundimi i luftës do të deklarohet në të gjitha frontet, përfshirë Libanin”, u shpreh ai.
Sipas kryediplomatit iranian, memorandumi përfshin angazhime reciproke për të mos nisur luftë, për të mos kërcënuar me përdorimin e forcës dhe për të mos ndërhyrë në punët e brendshme të njëri-tjetrit.
Ai theksoi se për herë të parë pas 47 vitesh, Shtetet e Bashkuara do të deklaronin shprehimisht respektimin e sovranitetit të Republikës Islamike të Iranit.
Negociata në dy faza
Araghchi sqaroi se procesi do të zhvillohet në dy faza.
Faza e parë parashikon nënshkrimin e memorandumit të mirëkuptimit, ndërsa faza e dytë do të fokusohet në negociimin e një marrëveshjeje përfundimtare.
Në këtë fazë do të trajtohen çështje të tilla si lehtësimi i sanksioneve, pasurimi i uraniumit, rezervat e uraniumit të pasuruar të Iranit, si dhe krijimi i një fondi rindërtimi për ekonominë iraniane.
Sipas tij, raundi i dytë i negociatave pritet të zgjasë rreth 60 ditë, megjithëse afati mund të zgjatet nëse të dyja palët vlerësojnë se po bëhet përparim.
Ai shtoi se nëse nuk arrihet një marrëveshje përfundimtare, secila palë do të ketë të drejtën të rikthehet në pozicionet e saj të mëparshme.
Hormuzi dhe asetet e ngrira
Një pjesë e rëndësishme e deklaratave të Araghchit lidhej me të ardhmen e Ngushticës së Hormuzit, një nga korridoret më strategjike të transportit energjetik në botë.
Ai tha se Irani dhe Omani po përgatisin një deklaratë të përbashkët për menaxhimin e ardhshëm të ngushticës dhe se Teherani po konsultohet me partnerë si Kina dhe Omani për çështjet e trafikut detar.
“Ngushtica e Hormuzit është nën sovranitetin e Iranit dhe Omanit”, deklaroi ai.
Araghchi shtoi se Irani nuk synon të vendosë tarifa tranziti, por do të aplikojë tarifa shërbimi për anijet që kalojnë nëpër këtë rrugë detare.
Ai kërkoi gjithashtu heqjen e plotë të bllokadës detare ndaj Iranit dhe lirimin e të gjitha aseteve iraniane të ngrira jashtë vendit.
Çështja e uraniumit
I pyetur për fatin e rezervave të uraniumit të pasuruar, Araghchi përsëriti se qëndrimi i Iranit mbetet i pandryshuar.
“Qëndrimi ynë ka qenë gjithmonë se, nëse duhet trajtuar uraniumi i pasuruar në nivel të lartë, mënyra e vetme e pranueshme është hollimi i tij brenda territorit iranian”, tha ai.
Megjithatë, ministri theksoi se ende nuk janë marrë vendime përfundimtare lidhur me nivelet e pasurimit dhe sasinë e rezervave që do të lejohen në kuadër të një marrëveshjeje të ardhshme.
Nënshkrim dixhital dhe në distancë
Sipas Araghchit, drafti i memorandumit është më pak se dy faqe dhe është negociuar “fjalë për fjalë”.
Ai bëri të ditur se dokumenti mund të nënshkruhet brenda pak ditësh, sapo të përfundojnë konsultimet e brendshme dhe fazat finale të negociatave.
“Nënshkrimi do të bëhet në mënyrë dixhitale dhe në distancë”, deklaroi ministri iranian.
Ai paralajmëroi se nëse pala tjetër nuk zbaton detyrimet e parashikuara në memorandum, Irani nuk do të kalojë në fazën e dytë të negociatave për marrëveshjen përfundimtare.
