Tridhjetë vjet pas katastrofës së famshme të vitit 1996, e cila mori jetën e tetë alpinistëve dhe u bë e njohur në mbarë botën përmes librit bestseller “Into Thin Air”, mali Everest është transformuar rrënjësisht. Sot, sipas ekspertëve, rreziku më i madh nuk janë më stuhitë e papritura, por mbipopullimi, turistët pa përvojë dhe operatorët që kursejnë në siguri.
Më 10 maj 1996, mbi 30 alpinistë mbetën të bllokuar pranë majës së Everestit nga një stuhi e fuqishme. Tetë persona humbën jetën brenda 24 orëve, në atë që atëherë konsiderohej tragjedia më e rëndë në historinë e malit më të lartë në botë.
Por ajo ngjarje ndryshoi përgjithmonë mënyrën se si shihej Everesti. Nga një sfidë e rezervuar për alpinistët profesionistë, ai u kthye në një objektiv për mijëra njerëz të zakonshëm që ishin të gatshëm të paguanin shuma të mëdha për t’u ngjitur në “çatinë e botës”.
Sot numrat flasin vetë. Në vitin 1989 ishin regjistruar vetëm 270 ngjitje në majë që nga pushtimi i parë i Everestit në vitin 1953. Ndërsa më 20 maj të këtij viti, plot 274 alpinistë arritën majën brenda një dite të vetme, duke vendosur rekord historik.
Ekspertët thonë se teknologjia ka ndryshuar gjithçka. Parashikimet meteorologjike janë shumë më të sakta, komunikimi satelitor është i menjëhershëm dhe përdorimi i dronëve po ndihmon në transportin e pajisjeve dhe operacionet e kërkim-shpëtimit.
“Nga pikëpamja meteorologjike, një tragjedi si ajo e vitit 1996 është pothuajse e pamundur të përsëritet sot”, thonë specialistët e ekspeditave në Himalaje.
Megjithatë, një problem tjetër po bëhet gjithnjë e më serioz: trafiku njerëzor në lartësi ekstreme. Fotografitë e radhëve të gjata të alpinistëve pranë majës kanë bërë xhiron e botës vitet e fundit.
“Sa më shumë njerëz në mal, aq më i madh rreziku. Kur krijohen bllokime, alpinistët konsumojnë oksigjenin rezervë dhe mund të mbeten të bllokuar në të ashtuquajturën ‘zonë e vdekjes’”, shpjegon alpinisti nepalez Gelje Sherpa, një nga emrat më të njohur të alpinizmit modern.
Një tjetër shqetësim lidhet me kompanitë që ofrojnë paketa të lira ngjitjeje. Sipas operatorëve veteranë, shumë prej tyre pranojnë klientë me përvojë minimale dhe nuk ofrojnë guida të trajnuara siç duhet.
Çmimi i një ekspedite në Everest varion nga rreth 40 mijë deri në 100 mijë dollarë, ndërsa paketat luksoze mund të arrijnë deri në 300 mijë dollarë për person.
Ndërkohë, ndryshimet klimatike po shtojnë rreziqe të reja. Shkrirja e akullnajave po e bën gjithnjë e më të paqëndrueshme zonën e famshme të Khumbu Icefall, një nga segmentet më të rrezikshme të ngjitjes.
Pavarësisht sfidave, mania për Everestin vazhdon të rritet. Vetëm këtë sezon, Nepali lëshoi një numër rekord lejesh ngjitjeje dhe vlerësohet se rreth 900 persona arritën majën.
Për shumë njerëz, Everesti mbetet ende ëndrra më e madhe e aventurës.
Burimi: CNN
