Për dekada me radhë, nxënësit dhe studentët kanë gjetur mënyra nga më të ndryshmet për të kopjuar në provime, nga fletët e fshehura e deri te shikimi i përgjigjeve të shokut të bankës. Sot, megjithatë, teknologjia po e çon mashtrimin në një nivel krejtësisht të ri. Syzet e pajisura me Inteligjencë Artificiale po shndërrohen në armën më të re të atyre që kërkojnë të kalojnë provimet pa mësuar.
Fenomeni po shqetëson veçanërisht vendet e Azisë Lindore, ku konkurrenca akademike është jashtëzakonisht e fortë dhe një provim i vetëm mund të përcaktojë të ardhmen profesionale të një studenti.
Vetëm gjatë muajit të kaluar, në Korenë e Jugut u zbuluan dy raste të kandidatëve që përdorën syze inteligjente gjatë testimeve të anglishtes, rezultate që përdoren gjerësisht nga kompanitë në procesin e punësimit.
Edhe në Tajvan u zbulua një rast i ngjashëm. Një kandidat që po konkurronte për pranimin në një nga fakultetet më prestigjioze të mjekësisë u kap pasi mbikëqyrësit vunë re se ai shikonte vazhdimisht në mënyrë të pazakontë testin. Kontrolli zbuloi se syzet që mbante lëshonin nxehtësi, shenjë se ishin pajisje elektronike aktive.
Edhe pse përdorimi i syzeve inteligjente për të kopjuar nuk është krejtësisht i ri, zhvillimi i shpejtë i Inteligjencës Artificiale po i bën ato shumë më të sofistikuara, më të vogla, më të lira dhe pothuajse të padallueshme nga syzet e zakonshme.
Për këtë arsye, autoritetet arsimore në disa vende kanë nisur të ashpërsojnë kontrollet. Në Kinë, gjatë provimit kombëtar të pranimit në universitet, ku çdo vit marrin pjesë mbi 10 milionë maturantë, të gjithë kandidatët iu nënshtruan kontrollit të detyrueshëm të syzeve përpara hyrjes në sallë.
Edhe në Britaninë e Madhe, drejtuesit e autoriteteve të provimeve kanë paralajmëruar se syzet me Inteligjencë Artificiale dhe pajisje të tjera të zgjuara mund të bëhen shumë shpejt sfida më e madhe për integritetin e testimeve.
Në Korenë e Jugut, administratorët e provimit kombëtar të pranimit në universitet kanë nisur tashmë diskutimet me Ministrinë e Arsimit për masa të reja sigurie, ndërsa në Tajvan universitetet po rishikojnë rregulloret për përdorimin e pajisjeve inteligjente gjatë provimeve.
Megjithatë, ekspertët besojnë se rastet e zbuluara janë vetëm maja e ajsbergut.
“Nëse po raportohen disa raste, me shumë mundësi ekzistojnë shumë të tjera që nuk janë zbuluar,” thotë Thomas Corbin, studiues në Universitetin Deakin të Australisë, i cili prej vitesh studion ndikimin e pajisjeve me Inteligjencë Artificiale në sistemin arsimor.
Shqetësimi është shtuar edhe më shumë pas një eksperimenti të zhvilluar në Universitetin e Shkencës dhe Teknologjisë në Hong Kong.
Profesori Meng Zili testoi syze inteligjente komerciale gjatë një provimi universitar në inxhinieri elektrike. Pajisja fotografonte pyetjet vetëm duke parë fletën e testit, i dërgonte ato te një model i Inteligjencës Artificiale dhe përgjigjet shfaqeshin menjëherë në lentet e syzeve.
Rezultati ishte befasues. Inteligjenca Artificiale arriti të merrte një rezultat që do ta rendiste mes pesë studentëve më të mirë të klasës, duke kaluar ndjeshëm mesataren e studentëve.
Eksperimenti ka hapur një debat të ri në botën akademike: a ka ende kuptim që studentët të mësojnë përmendësh informacion, në një kohë kur Inteligjenca Artificiale mund të japë përgjigje pothuajse në çast?
Profesorët pranojnë se arsimi po e ka gjithnjë e më të vështirë të ecë me të njëjtin ritëm me zhvillimin e teknologjisë.
Sipas tyre, sfida nuk është vetëm të ndalohen pajisjet inteligjente, por të rishikohet tërësisht mënyra se si mësohet dhe si vlerësohen studentët.
Ekspertët nuk sugjerojnë ndalimin e Inteligjencës Artificiale. Përkundrazi, ata argumentojnë se ajo duhet të përdoret si mjet ndihmës për të mësuar, por jo si zëvendësim i të menduarit kritik.
“Duhet ta përdorim teknologjinë dhe Inteligjencën Artificiale. Nuk mund t’u themi studentëve thjesht të mos e përdorin. Kufiri që nuk duhet kaluar është të mos ia delegojnë Inteligjencës Artificiale aftësinë për të menduar”, theksojnë studiuesit.
Ndërsa syzet inteligjente po bëhen çdo ditë e më të zakonshme në treg, shumë specialistë besojnë se sistemi tradicional i provimeve po hyn në një epokë të re, ku kontrolli i kopjimit nuk do të jetë më sfida kryesore. Sfida e vërtetë do të jetë krijimi i një modeli të ri arsimor, ku njohuritë, arsyetimi dhe aftësia e të menduarit kritik do të vlejnë më shumë sesa aftësia për të riprodhuar informacion.
