The Guardian i ka kushtuar një artikull zhvillimeve të fundit në Shqipëri, duke paralajmëruar se procesi i anëtarësimit të vendit në Bashkimin Evropian mund të vihet në rrezik për shkak të projektit turistik të mbështetur nga Jared Kushner. Më poshtë artikulli i përshtatur në shqip nga redaksia e Kontrast.
Zhvillimi i planifikuar në vijën bregdetare të mbrojtur dhe zonat e mbrojtura të faunës bie në kundërshtim me politikën mjedisore të Bashkimit Evropian, thotë një eurodeputete
Eurodeputetët kanë paralajmëruar Shqipërinë se negociatat për anëtarësimin në Bashkimin Evropian rrezikohen nëse qeveria nuk “ndryshon kurs” lidhur me planet për ndërtimin e një resorti luksoz të mbështetur nga Jared Kushner, dhëndri i presidentit amerikan Donald Trump.
Tineke Strik, eurodeputetja holandeze që drejton misionin faktmbledhës të Parlamentit Evropian në Shqipëri, tha se udhëheqja shqiptare “po luan me zjarrin” duke vijuar me projektin e zhvillimit imobiliar me vlerë 1.4 miliardë euro (1.2 miliardë paund), i cili, sipas saj, do të shkaktonte dëme të mëdha në një nga vijat bregdetare të paprekura të vendit.
Kundërshtimi ndaj këtij projekti ka nxitur një valë protestash të paprecedenta, të njohura tashmë si “revolucioni i flamingove”, ndërsa gjithnjë e më shumë qytetarë kërkojnë dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama.
Në një intervistë për The Guardian, Strik deklaroi:
“Nëse Rama është vërtet serioz për ambicien e tij që Shqipëria të bëhet pjesë e Bashkimit Evropian, ai duhet të tërhiqet nga ky projekt dhe t’i thotë familjes Trump: ‘Më vjen keq, por prioriteti im i parë është Bashkimi Evropian.'”
“Në këtë moment ata po rrezikojnë një proces që për ta është jashtëzakonisht i rëndësishëm… po luajnë me zjarrin.”
Që prej rrëzimit të regjimit komunist, më shumë se 30 vjet më parë, asnjë politikë nuk ka gëzuar një mbështetje kaq të madhe nga qytetarët shqiptarë sa anëtarësimi në Bashkimin Evropian. Sipas vlerësimeve, rreth 92% e shqiptarëve mbështesin këtë objektiv.
Edi Rama, i cili vitin e kaluar fitoi mandatin e katërt historik si kryeministër, është zotuar ta anëtarësojë Shqipërinë – një nga vendet më të varfra të Evropës – në Bashkimin Evropian deri në vitin 2030.
I mbështetur nga përparimi i arritur në negociatat shpesh komplekse me BE-në, Rama kishte vendosur si objektiv përfundimin e procesit të anëtarësimit deri në dhjetor të vitit 2027. Zyrtarët e Bashkimit Evropian e kishin mirëpritur këtë afat të vetëvendosur, ndonëse e kishin cilësuar si tepër ambicioz.
Megjithatë, ky afat tani mund të vihet në rrezik nëse Rama këmbëngul të vazhdojë me projektin e mbështetur nga Jared Kushner për zhvillimin e zonave që dikur gëzonin status të mbrojtur mjedisor në jug të Shqipërisë.
Kushner ka deklaruar se synon të ndërtojë një mega-resort në ishullin e Sazanit, ishulli i vetëm i Shqipërisë, si dhe të zhvillojë një pjesë të vijës bregdetare të paprekur në gadishullin e Zvërnecit përballë tij, duke e përshkruar projektin si një destinacion ku do të dëshironte të kalonte pushimet me familjen dhe miqtë.
I alarmuar nga përmasat e projektit – dhe nga protestat që ai ka shkaktuar – Parlamenti Evropian e bëri të qartë muajin e kaluar kundërshtimin e tij.
Në një rezolutë, eurodeputetët jo vetëm që shprehën mbështetje për protestuesit, por kërkuan edhe ndalimin e menjëhershëm të çdo ndërtimi në zonat e mbrojtura. Ata kërkuan gjithashtu shfuqizimin e legjislacionit që u lejon, sipas tyre, “kapitalistëve grabitqarë” të përfitojnë leje si investitorë strategjikë në rajone të konsideruara zona të mbrojtura për jetën e egër dhe me vlera unike ekologjike.
Duke folur në përfundim të një vizite katërditore në Shqipëri, gjatë së cilës delegacioni vizitoi edhe zonat e parashikuara për zhvillim, Tineke Strik deklaroi:
“Nëse ata vazhdojnë me këtë projekt, do të kenë një problem serioz me Bashkimin Evropian gjatë negociatave, veçanërisht në Kapitullin 27, ku Shqipëria duhet të përmbushë të gjitha standardet e politikave mjedisore të BE-së. Ndërtimi i planifikuar i një kompleksi kaq të madh imobiliar në një zonë kaq të brishtë përbën një kërcënim jashtëzakonisht të madh.”
Eurodeputetja theksoi se punimet e kryera tashmë në gadishullin e Zvërnecit – përfshirë shkatërrimin e pyjeve, dunave të lashta ranore dhe ndërtimin e një rruge 7 kilometra të gjatë të mbuluar me zhavorr – kanë shkaktuar dëme të konsiderueshme dhe përbëjnë një shkelje të qartë të direktivave të Bashkimit Evropian.
Parlamentarët evropianë që vizituan Shqipërinë u ndjenë, sipas Strik, “të inkurajuar dhe të siguruar nga populli shqiptar”, i cili ka dalë në rrugë për të mbrojtur vlerat evropiane dhe për të kërkuar llogaridhënie nga autoritetet.
Megjithatë, sipas Strik, përshtypja që delegacioni mori nga zyrtarët e qeverisë shqiptare ishte shumë më pak pozitive. Ajo iu referua bisedimeve me ministrin e Mjedisit, Sofjan Jaupaj, i cili, sipas saj, la të kuptohej se punimet do të vazhdonin derisa Shqipëria të detyrohej të harmonizonte legjislacionin e saj me standardet e Bashkimit Evropian.
Strik shprehu gjithashtu shqetësim për akuzat mbi korrupsionin që, sipas saj, kanë shoqëruar procesin e dhënies së lejeve të ndërtimit dhe shitjes së parcelave të tokës në Zvërnec. Kundërshtarët e projektit kanë denoncuar mungesën e transparencës dhe të një debati publik lidhur me këtë investim.
“U largova nga takimi i sotëm me përshtypjen se ata synojnë të vazhdojnë me këtë projekt përpara se të detyrohen të harmonizohen me legjislacionin e Bashkimit Evropian dhe, sigurisht, kjo nuk është një mënyrë bashkëpunimi besnik,” tha ajo.
“Ata nuk mund të thonë tani: ‘Le të shkaktojmë edhe më shumë dëme dhe pastaj, në fund të vitit të ardhshëm, do të shohim ku ndodhemi.’ Kjo nuk është mënyra e duhur për të vepruar dhe ne do t’i kërkojmë Komisionit Evropian ta ndjekë këtë çështje me shumë vendosmëri në komunikimin me qeverinë shqiptare.”
Shqipëria gëzon një mbështetje të gjerë nga eurodeputetët për kandidaturën e saj për anëtarësim në Bashkimin Evropian dhe eurodeputetja e grupit GreenLeft tha se është plotësisht në favor të anëtarësimit të këtij shteti të vogël ballkanik në bllok.
“Po largohem me bindjen se populli shqiptar dëshiron vërtet të bëhet pjesë e Bashkimit Evropian. Madje, ata ndihen sikur tashmë i përkasin atij,” u shpreh Strik.
Ajo tha se protestat e përditshme nuk lidhen më vetëm me kërcënimin ndaj mjedisit, por janë shndërruar në një lëvizje shumë më të gjerë për mbrojtjen e shtetit të së drejtës dhe parimeve themelore të demokracisë.
“Shqiptarët protestojnë çdo ditë sepse duan të kenë një demokraci të mirëfilltë, dhe kjo vetëm sa e forcon besimin tim te procesi i integrimit dhe te dëshira e tyre për t’u anëtarësuar në Bashkimin Evropian.
Për atë që nuk jam aspak e sigurt është nëse qeveria shqiptare po i merr seriozisht shqetësimet e qytetarëve shqiptarë, të ne eurodeputetëve dhe të Komisionit Evropian. Pikërisht për këtë arsye i kam bërë thirrje qeverisë të ndryshojë kurs dhe t’i marrë seriozisht qytetarët e saj.”
Burimi: The Guardian, Autorja: Helena Smith, Përkthyer dhe përshtatur në shqip nga redaksia e kontrasT.al
