Për dekada me radhë, diploma në filozofi është konsideruar si një zgjedhje me pak mundësi punësimi. Sot, paradoksalisht, zhvillimi i inteligjencës artificiale po e ndryshon këtë perceptim. Disa nga kompanitë më të mëdha të AI-së, si Google DeepMind dhe Anthropic, po punësojnë filozofë për të ndihmuar në zgjidhjen e dilemave që teknologjia nuk mund t’i adresojë vetëm me algoritme.
Ndërsa modelet e inteligjencës artificiale bëhen gjithnjë e më të avancuara dhe shfaqin sjellje që ngjasojnë me arsyetimin njerëzor, lindin pyetje të reja: A mund të jetë një sistem AI i vetëdijshëm? A mund të ketë të drejta morale? Si duhet të sillet ndaj njerëzve dhe si duhet të sillen njerëzit ndaj tij? Pikërisht këto janë çështje ku filozofia po fiton një rol kyç.
Një nga shembujt më domethënës është Robert Long, i cili la karrierën tradicionale akademike për t’iu përkushtuar kërkimeve mbi etikën dhe mirëqenien e inteligjencës artificiale. Ai është bashkëthemelues i organizatës kërkimore Eleos AI Research, e cila studion nëse sistemet e AI-së mund të zhvillojnë karakteristika që meritojnë konsideratë morale dhe si duhet të vlerësohen ato.
Edhe Google DeepMind ka krijuar pozicione të dedikuara për filozofët. Ata punojnë së bashku me inxhinierët për të analizuar pasojat etike të teknologjive të reja, për të ndërtuar udhëzime morale për modelet e AI-së dhe për të ndihmuar ekipet të marrin vendime mbi ndikimin shoqëror të produkteve që zhvillojnë.
Në Anthropic, filozofja Amanda Askell ka luajtur një rol vendimtar në hartimin e “kushtetutës” së modelit Claude, një dokument me mijëra fjalë që përcakton parimet morale dhe mënyrën se si sistemi duhet të përgjigjet në situata të ndryshme. Qasja synon që inteligjenca artificiale të mos ndjekë vetëm rregulla të ngurta, por të zhvillojë një sjellje më të balancuar dhe të përgjegjshme.
Ekspertët besojnë se kërkesa për filozofë me njohuri mbi inteligjencën artificiale po rritet më shpejt sesa numri i specialistëve të përgatitur në këtë fushë. Sipas profesorit David Chalmers të Universitetit të Nju Jorkut, filozofia po bëhet një disiplinë gjithnjë e më e rëndësishme në zhvillimin e AI-së, sepse teknologjia po hap pyetje që nuk mund të marrin përgjigje vetëm nga shkenca kompjuterike.
Megjithatë, shumë studiues dyshojnë se inteligjenca artificiale mund të zhvillojë ndonjëherë vetëdije të vërtetë, ndërsa të tjerë argumentojnë se është më mirë të studiohen këto mundësi që tani, përpara se teknologjia të arrijë nivele edhe më të avancuara.
Ajo që duket e sigurt është se, në epokën e inteligjencës artificiale, filozofia nuk shihet më si një degë teorike pa zbatim praktik. Përkundrazi, ajo po kthehet në një nga disiplinat më të rëndësishme për të përcaktuar mënyrën se si njerëzimi do të bashkëjetojë me teknologjitë inteligjente të së ardhmes.
Burimi: NYT
