Florida ka vendosur të heqë nga rrugët shtetërore kamerat inteligjente që lexojnë automatikisht targat e automjeteve, ndërsa guvernatori Ron DeSantis paralajmëron se përdorimi pa kufij i teknologjisë dhe Inteligjencës Artificiale mund ta shndërrojë mbikëqyrjen publike në një sistem që gjurmon çdo lëvizje të qytetarëve.
Departamenti i Transportit i Floridës ka revokuar të gjitha lejet ekzistuese për lexuesit automatikë të targave, të njohur si ALPR, të vendosur përgjatë rrugëve shtetërore. Agjencive ligjzbatuese u janë dhënë 30 ditë për t’i hequr pajisjet ekzistuese.
Vendimi prek teknologjinë e përdorur nga policia për identifikimin dhe lokalizimin e automjeteve. Kamerat, shpesh të vogla dhe të furnizuara me energji diellore, fotografojnë targën dhe regjistrojnë vendndodhjen e automjetit gjatë kalimit, ndërsa informacioni mund të ruhet në databaza të kërkueshme dhe, kur institucionet e ndajnë atë, të përdoret edhe për kërkime përtej një juridiksioni të vetëm.
Por pikërisht aftësia për të krijuar një histori të lëvizjeve të automjeteve ka ngritur shqetësimin e autoriteteve të Floridës.
“Nëse dëshiron të hipësh në makinën tënde dhe të shkosh në Buc-ee’s në St. Augustine, nuk është aspak punë e qeverisë se po e bën këtë, apo jo?”, deklaroi DeSantis.
“Ajo që nuk duam në shtetin e Floridës është një shtet dixhital mbikëqyrjeje me Inteligjencë Artificiale, ku gjithçka që bëjmë gjurmohet gjatë gjithë kohës”, shtoi ai.
Guvernatori pranoi se teknologjia ka qenë e dobishme në hetimin e krimeve, por ngriti një tjetër pyetje: çfarë ndodh me të dhënat pasi mblidhen dhe kush garanton se ato nuk do të keqpërdoren?
“Kompanitë pretendojnë se nuk do t’i keqpërdorin, por askush nuk po e kontrollon këtë. Mund të fitosh para duke shitur kamera, por mund të fitosh shumë më tepër duke shitur të dhënat e njerëzve”, tha DeSantis.
Vendimi i Floridës erdhi pas zgjerimit të shpejtë të sistemit të leximit automatik të targave, por edhe raportimeve për keqpërdorime dhe shqetësimeve për privatësinë.
DeSantis përmendi edhe rastin e një oficeri policie në Florida, i cili, sipas tij, kishte përdorur të dhënat e sistemit për të gjurmuar një ish-partnere. Guvernatori kërkon tashmë legjislacion më të fortë dhe ndëshkime për keqpërdorimin e të dhënave.
“Nuk mund ta lejojmë shtetin ta kthejë këtë në një lloj burgu dixhital, në një shtet mbikëqyrjeje ku dikush di gjithçka që bëni çdo ditë të javës”, deklaroi ai.
Një nga kompanitë më të mëdha që ofron këto sisteme është Flock Safety. Sipas Unionit Amerikan për Liritë Civile, rreth 120 mijë kamera të kompanisë janë instaluar në të gjithë SHBA-në.
Kompania kundërshton ndalimin dhe argumenton se teknologjia ka ndihmuar policinë në zgjidhjen e krimeve të rënda, gjetjen e personave të zhdukur dhe rikuperimin e automjeteve të vjedhura. Flock deklaroi se vetëm gjatë javëve të fundit sistemet e saj në Florida kishin ndihmuar në gjetjen e fëmijëve të zhdukur, arrestimin e një të dyshuari për vrasje dhe zbardhjen e disa krimeve të tjera.
Sipas kompanisë, zgjidhja nuk duhet të jetë ndalimi i teknologjisë, por vendosja e rregullave të forta për privatësinë, transparencën dhe përgjegjshmërinë.
Florida nuk është shteti i vetëm amerikan që po tërhiqet nga këto sisteme. Guvernatori i Teksasit, Greg Abbott, ka ndaluar së fundmi financimin shtetëror për kamerat Flock, ndërsa disa bashki amerikane kanë përfunduar ose kanë refuzuar të rinovojnë kontratat me kompaninë. Kundërshtimi ka çuar gjithashtu në padi të propozuara kolektive dhe raste vandalizimi të kamerave në dhjetëra shtete.
Debati amerikan është veçanërisht interesant edhe për Shqipërinë, ku teknologjitë e kamerave inteligjente, monitorimit të trafikut dhe projektet e lidhura me konceptin “Smart City” kanë hapur diskutime për kufirin mes sigurisë publike dhe privatësisë.
Rasti i Floridës ngre kështu një pyetje që vlen edhe për Shqipërinë: Deri ku duhet të shkojë shteti në përdorimin e kamerave dhe Inteligjencës Artificiale për sigurinë dhe nga cili moment monitorimi shndërrohet në gjurmim të lëvizjeve të qytetarëve?
Në Florida përgjigjja, të paktën për kamerat automatike të targave në rrugët shtetërore, është dhënë: autoritetet kanë vendosur se përfitimet për policinë nuk mjaftojnë për të anashkaluar rrezikun që krijon mbledhja dhe përdorimi i të dhënave mbi lëvizjet e njerëzve.
Burimi: Fox Business
