Bashkimi Evropian ka nisur zbatimin e një prej masave më të forta për ta bërë industrinë e modës më të qëndrueshme. Që nga 20 korriku, kompanitë e mëdha nuk do të lejohen më të shkatërrojnë rrobat, këpucët dhe aksesorët e pashitur, një praktikë e përdorur prej vitesh nga shumë marka të njohura.
Rregullat e reja, të miratuara në kuadër të Rregullores për Ekodizajnin e Produkteve të Qëndrueshme (ESPR), synojnë të reduktojnë mbetjet tekstile dhe emetimet e gazeve serrë, duke detyruar kompanitë të gjejnë mënyra të tjera për administrimin e stokut të pashitur.
Ndalimi prek kompanitë me më shumë se 250 punonjës dhe mbi 50 milionë euro xhiro vjetore, të cilat tashmë duhet t’i shesin produktet me ulje, t’i nxjerrin në tregje alternative ose t’i dhurojnë për bamirësi.
Asgjësimi i mallrave do të lejohet vetëm në raste të veçanta, kur produktet janë të rrezikshme për konsumatorin, të dëmtuara, të falsifikuara ose janë refuzuar nga organizatat bamirëse.
Për më tepër, kompanitë do të jenë të detyruara të publikojnë çdo vit raport mbi mallrat që kanë hedhur poshtë dhe të ruajnë dokumentacionin për pesë vjet. Rregullat do të shtrihen edhe tek ndërmarrjet e mesme duke filluar nga viti 2030.
Një industri që prodhon male me mbetje
Sipas Agjencisë Evropiane të Mjedisit (EEA), çdo vit 4% deri në 9% e produkteve tekstile të pashitura në Evropë përfundojnë të shkatërruara. Fenomeni është përkeqësuar nga rritja e blerjeve online dhe kthimi i porosive, pasi një në pesë artikuj mode të blerë në internet kthehet te shitësi dhe shpesh nuk rishitet më.
Kjo përkthehet në qindra mijëra ton rroba, këpucë dhe aksesorë që digjen ose hidhen, duke rritur ndotjen dhe emetimet e karbonit.
Në një reagim të fundit, EEA theksoi se Bashkimi Evropian synon ta shndërrojë industrinë e tekstilit në një model të ekonomisë qarkulluese.
“Një ekonomi qarkulluese – ku produktet projektohen për të zgjatur më shumë, ripërdoren, riparohen dhe riciklohen – nuk është më vetëm një vizion, por po bëhet pjesë e legjislacionit evropian,” deklaroi agjencia.
Industria: Hedhja kushton më pak
Industria e modës ka mbrojtur prej kohësh praktikën e shkatërrimit të stokut të pashitur, duke argumentuar se asgjësimi shpesh kushton më pak sesa magazinimi, riparimi apo shitja me çmime të ulëta.
Megjithatë, organizatat mjedisore e kanë mirëpritur vendimin, duke e cilësuar atë një hap të rëndësishëm për të frenuar mbiprodhimin dhe mbetjet e industrisë së “fast fashion”.
Edhe Federata Gjermane e Tregtisë me Pakicë vlerësoi se konsumatorët do të përfitojnë nga rregullat e reja, pasi më shumë produkte do të shiten me ulje në outlete, tregje likuidimi apo përmes kanaleve të shitjes së produkteve të përdorura.
Megjithatë, drejtori i HDE, Stefan Genth, paralajmëroi se zbatimi i ligjit nuk do të jetë i lehtë.
“Jo të gjitha mallrat e pashitura mund të rishiten ose të dhurohen lehtësisht”, tha ai, duke përmendur si pengesa paketimet e dëmtuara, kostot e larta të transportit, mungesën e kërkesës në treg dhe vlerën shumë të ulët të disa produkteve.
Burimi: Deutsche Welle (DW)
