Ndryshimet klimatike nuk po ndikojnë vetëm mjedisin, por edhe shëndetin mendor të brezit të ri. Ekspertët paralajmërojnë se gjithnjë e më shumë të rinj po përjetojnë të ashtuquajturin “eko-ankth” – një gjendje ankthi, frike dhe pasigurie për të ardhmen, e lidhur me krizën klimatike.
Sipas studiuesve të Imperial College London, eko-ankthi nuk konsiderohet një sëmundje mendore, por një reagim i kuptueshëm ndaj kërcënimeve që sjell ndryshimi i klimës. Megjithatë, kur ky shqetësim bëhet i vazhdueshëm, ai mund të ndikojë në jetën e përditshme, duke shkaktuar probleme me gjumin, përqendrimin dhe duke i bërë të rinjtë të vënë në dyshim vendime të rëndësishme për jetën, si krijimi i një familjeje apo planifikimi i karrierës.
Sipas raportit më të fundit të UNICEF-it, rreth 1.5 miliardë fëmijë, ose pothuajse dy të tretat e fëmijëve në botë, po përballen me valë të nxehti gjithnjë e më të forta, ndërsa 1.2 miliardë janë të ekspozuar ndaj temperaturave ekstreme.
Studime ndërkombëtare tregojnë se shqetësimi është i përhapur. Një sondazh i Portalit Evropian të Rinisë zbuloi se 75% e të rinjve kanë frikë për të ardhmen, ndërsa 85% shprehen të paktën mesatarisht të shqetësuar për ndryshimet klimatike.
Një tjetër studim i publikuar në revistën The Lancet Planetary Health, ku morën pjesë 10 mijë të rinj nga 10 vende të botës, tregoi se 59% janë shumë ose jashtëzakonisht të shqetësuar për klimën, mbi 45% thonë se kjo ndikon negativisht në jetën e tyre të përditshme, ndërsa 39% shprehen se hezitojnë të kenë fëmijë për shkak të pasigurisë që sjell e ardhmja.
Psikoterapistja Caroline Hickman nga Universiteti i Bath-it thotë se burimi kryesor i këtij ankthi nuk është vetëm ndryshimi i klimës, por edhe ndjesia se të rriturit dhe qeveritë nuk po bëjnë mjaftueshëm për ta përballuar atë.
“Nuk është e drejtë. Të rinjtë ndihen sikur duhet të përballen me një krizë që nuk e kanë shkaktuar vetë,” shprehet ajo.
Ekspertët theksojnë se eko-ankthi është më i fortë tek të rinjtë që jetojnë në zona të prekura nga përmbytjet, zjarret apo thatësirat, por edhe tek ata që ndjekin vazhdimisht pamjet e fatkeqësive në rrjetet sociale dhe media.
Sipas neuroshkencëtares Burçin Ikiz, edhe pa e përjetuar drejtpërdrejt një katastrofë natyrore, ekspozimi i vazhdueshëm ndaj lajmeve dhe videove me zjarre, përmbytje apo temperatura rekord mund të rrisë ndjeshëm ankthin, sidomos tek fëmijët dhe adoleshentët, truri i të cilëve është ende në zhvillim.
Specialistët këshillojnë që shqetësimet e të rinjve të mos minimizohen me fraza si “mos u shqetëso”, por të shoqërohen me informacion të saktë, mbështetje psikologjike dhe veprime konkrete për mbrojtjen e klimës. Sipas tyre, përfshirja në nisma mjedisore dhe ndjenja se mund të kontribuojnë për ndryshim i ndihmon të rinjtë ta kthejnë frikën në angazhim dhe shpresë.
Burimi: AA
