Valët e të nxehtit po bëhen gjithnjë e më intensive në shumë vende të botës, duke rritur konsumin e energjisë, rrezikun për shëndetin dhe duke e bërë jetën në qytete gjithnjë e më të vështirë gjatë verës. Temperaturat ekstreme nuk po prekin vetëm rajonet tradicionalisht të nxehta, por edhe vende që deri pak vite më parë nuk përballeshin me episode të tilla.
Në këtë situatë, studiuesit dhe urbanistët po i kushtojnë gjithnjë e më shumë rëndësi një zgjidhjeje natyrore: shtimit të sipërfaqeve të gjelbra dhe mbjelljes strategjike të pemëve në zonat urbane.
Një nga shembujt më të suksesshëm vjen nga Singapori, i cili prej vitesh po investon në pyllëzimin e qytetit si pjesë e strategjisë për t’u përshtatur me ndryshimet klimatike. Studimet e përdorura nga planifikuesit urbanë të vendit tregojnë se rrugët e mbuluara nga kurorat e pemëve mund të kenë temperatura deri në 2.6 gradë Celsius më të ulëta krahasuar me zonat pa hije.
Përfitimet nuk ndalen vetëm te ulja e temperaturës. Hija e pemëve mbi ndërtesa redukton nevojën për përdorimin e kondicionerëve, duke ulur konsumin e energjisë elektrike, veçanërisht gjatë orëve më të nxehta të ditës.
Një studim i zhvilluar në 20 zona të ndryshme të Singaporit tregoi se njerëzit ndihen 3 deri në 5 gradë më freskët kur ecin në rrugë me hije, edhe nëse temperatura e ajrit ndryshon vetëm me rreth një gradë. Kjo ndodh sepse pemët bllokojnë rrezatimin e drejtpërdrejtë të diellit dhe krijojnë një mikroklimë më të freskët.
Modelet shkencore tregojnë gjithashtu se në qytetet me klimë të nxehtë dhe të lagësht, pemët mund të ulin me 6 deri në 9% energjinë e nevojshme për ftohjen e ndërtesave. Për këtë arsye, Singapori ka nisur një program ambicioz për mbjelljen e një milion pemëve të reja, duke e konsideruar gjelbërimin si pjesë të infrastrukturës së qytetit dhe jo thjesht si element dekorativ.
Edhe pse pemët kërkojnë vite për t’u rritur, ekspertët theksojnë se ato janë një nga investimet më të qëndrueshme për të përballuar temperaturat ekstreme, për të kursyer energji dhe për të përmirësuar cilësinë e jetës në qytete.
Ky është një model që meriton të merret në konsideratë edhe në Shqipëri
Verat po bëhen çdo vit më të nxehta, ndërsa qytetet, veçanërisht Tirana, përballen me mungesë hijesh dhe temperatura shumë të larta për shkak të betonizimit. Mbjellja sistematike e pemëve në rrugë, trotuare, sheshe dhe pranë ndërtesave publike nuk do të ishte vetëm një investim për estetikën urbane, por një masë konkrete për të ulur temperaturat, për të kursyer energji dhe për t’i bërë qytetet shqiptare më të jetueshme në vitet që vijnë.
