Disa shtete amerikane po ndërhyjnë drejtpërdrejt në programet universitare, duke kërkuar rikthimin e historisë dhe qeverisjes amerikane në formimin bazë të studentëve. Iowa ka miratuar tashmë kërkesa të reja, ndërsa Indiana po rishikon qindra programe me shumë pak të diplomuar.
Një debat i fortë po zhvillohet në universitetet publike amerikane: çfarë duhet të dijë çdo student përpara se të marrë diplomën, pavarësisht degës që studion?
Në Iowa, përgjigjja e ligjvënësve është tashmë e përcaktuar me ligj: studentët universitarë do të duhet të kryejnë një kurs hyrës në historinë e Shteteve të Bashkuara dhe një tjetër në qeverisjen amerikane.
Ligji HF 2800, i nënshkruar nga guvernatorja Kim Reynolds më 2 qershor 2026, parashikon që këto të jenë kurse të përgjithshme dhe gjithëpërfshirëse, me të paktën tre kredite secili.
Ndryshimi vjen mes një debati më të gjerë politik mbi përmbajtjen e arsimit të lartë.
Në një analizë të publikuar nga The Federalist, profesori Mark Bauerlein argumenton se sistemi i lëndëve të përgjithshme në shumë universitete është larguar nga funksioni i tij fillestar: t’u japë të gjithë studentëve një bazë të përbashkët njohurish në histori, letërsi, shkencë dhe qytetari.
Sipas tij, zgjedhja është zgjeruar aq shumë sa një student mund të diplomohet duke marrë lëndë shumë specifike, ndërkohë që mund të shmangë tema themelore të historisë amerikane.
Si shembull, në Iowa State University, në kategorinë Arte dhe Shkenca Humane ka qindra lëndë të miratuara. Krahas lëndëve tradicionale, lista përfshin kurse si “Racism in American Popular Media”, “Science Fiction” dhe “Principles of Sports Media and Communication”, deri lëndë si “Brazilian Culture and Carnival” dhe “Black Television Culture”.
Ligji i ri nuk do të thotë se këto tema ndalohen. Ndryshimi thelbësor është se historia dhe qeverisja amerikane nuk mund të shmangen më gjatë plotësimit të kërkesave bazë për diplomim.
Sipas tekstit të ligjit, kurset duhet të jenë një panoramë gjithëpërfshirëse e historisë dhe qeverisjes amerikane dhe të llogariten brenda kërkesave të përgjithshme të shkencave sociale ose humane.
Indiana shkon në një drejtim tjetër
Në Indiana, ndërhyrja nuk lidhet drejtpërdrejt me përmbajtjen ideologjike të lëndëve, por me një kriter shumë më të matshëm: sa studentë diplomohen realisht në një program?
Sipas rregullave shtetërore, një program bachelor konsiderohet nën prag nëse ka mesatarisht më pak se 15 të diplomuar në vit gjatë një periudhe trevjeçare. Universitetet publike duhet të kërkojnë miratim të posaçëm për vazhdimin e programeve që bien poshtë pragut.
Shifrat janë domethënëse.
Nga rreth 2,300 programe universitare në institucionet publike të Indianës, më shumë se 1,000 rezultuan nën pragjet e përcaktuara me ligj. Megjithatë, kjo nuk do të thotë se të gjitha po mbyllen: rreth 470 prej tyre do të vazhdojnë për arsye të ndryshme, përfshirë programe të reja dhe programe që do të funksionojnë sipas planeve të përmirësimit.
Një betejë më e madhe për atë që duhet të mësojë universiteti
Pas këtyre ndryshimeve fshihet një debat shumë më i madh amerikan.
Për mbështetësit e reformave, universiteti duhet të sigurojë që një student të mos marrë diplomën pa njohur ngjarjet dhe institucionet themelore të vendit të tij. Në këtë këndvështrim, zgjedhja e pakufizuar e kurseve shumë të specializuara ka dobësuar atë që dikur konsiderohej një kulturë e përbashkët akademike.
Kritikët, nga ana tjetër, mund t’i shohin ndërhyrje të tilla politike si kufizim të autonomisë universitare dhe të lirisë së universiteteve për të përcaktuar vetë programet akademike.
Ajo që në Iowa tashmë është fakt ligjor është shumë më konkrete: historia dhe qeverisja amerikane po rikthehen si pjesë e detyrueshme e formimit të përgjithshëm universitar.
