Vdekja e një punonjëseje 28-vjeçare në një institut rus që studion murtajën ka ngritur shqetësime ndërkombëtare për mundësinë e një infeksioni me murtajën pneumonike, një nga format më të rrezikshme të kësaj sëmundjeje.
Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) ka kërkuar më shumë informacion nga autoritetet ruse, ndërsa rreth 200 persona janë vendosur në karantinë ose nën mbikëqyrje të afërt shëndetësore.
Ngjarja ka ndodhur në Institutin Kërkimor Kundër Murtajës në Irkutsk të Siberisë, ku punonte Darya Shipilova, 28 vjeçe. Ajo u paraqit në spital më 29 shtator, në qytetin Shelekhov, rreth 19 kilometra nga Irkutsku, dhe ndërroi jetë më 2 tetor.
Autoritetet ruse deklarojnë se e reja vdiq nga një pneumoni me origjinë të panjohur dhe kanë minimizuar dyshimet se vdekja lidhet me aktivitetin e saj në laborator. Megjithatë, mediat lokale kanë raportuar për një incident të mundshëm me thyerjen e një epruvete, ndërsa ekzistojnë edhe informacione për një punonjës të dytë që mund të jetë prekur nga pneumonia me shkak ende të papërcaktuar.
Drejtori i Përgjithshëm i OBSH-së, Tedros Adhanom Ghebreyesus, deklaroi se organizata nuk ka marrë informacion të mjaftueshëm për të përcaktuar rrezikun e ngjarjes.
“Nuk kemi një pamje të plotë të kësaj ngjarjeje dhe nuk jemi në gjendje të kryejmë një vlerësim të plotë të rrezikut”, tha ai, duke kërkuar shkëmbim të shpejtë dhe transparent të informacionit.
OBSH mësoi fillimisht për rastin përmes monitorimit të mediave lokale. Pas kërkesës për sqarime, Rusia u përgjigj se nuk ishte regjistruar asnjë rast i fundit i murtajës, por konfirmoi se rreth 200 persona që kishin pasur kontakte me punonjësen ishin izoluar ose po ndiqeshin nga autoritetet shëndetësore.
Në disa spitale të rajonit janë kufizuar vizitat dhe janë vendosur kontrolle të zgjeruara shëndetësore. Ndërkohë, agjencia ruse për kontrollin e sëmundjeve infektive, Rospotrebnadzor, këmbëngul se situata epidemiologjike mbetet e qëndrueshme.
Instituti i Irkutskut, i themeluar në vitin 1934, ka rreth 95 punonjës dhe merret me studimin e murtajës, një sëmundje që shkaktohet nga bakteri Yersinia pestis. Ky bakter vazhdon të qarkullojë te kafshët e egra në Siberi dhe rajonet përreth, veçanërisht te brejtësit.
Murtaja pneumonike prek mushkëritë dhe konsiderohet forma më e rrezikshme e infeksionit, pasi është e vetmja që mund të transmetohet drejtpërdrejt nga njeriu te njeriu përmes pikëzave të frymëmarrjes, gjatë kollitjes ose teshtitjes.
Simptomat mund të shfaqen vetëm 24 orë pas ekspozimit dhe sëmundja mund të përparojë me shpejtësi. Megjithatë, trajtimi me antibiotikë është efektiv, sidomos kur fillon brenda 24 orëve të para.
Sipas të dhënave të OBSH-së, nga viti 2019 deri në vitin 2025, dhjetë vende raportuan afro 4,000 raste të dyshuara me murtajë dhe 423 vdekje. Shumica e rasteve te njerëzit gjatë dekadave të fundit janë regjistruar në Afrikë.
Murtaja ka shkaktuar tri nga pandemitë më vdekjeprurëse të historisë njerëzore. Pandemia e Justinianit, që nisi në vitin 541, vlerësohet nga disa historianë se shkaktoi deri në 100 milionë viktima, megjithëse përmasat e saj mbeten objekt debati.
Pandemia e dytë, e njohur si “Vdekja e Zezë”, që nisi në Europë në vitin 1347, mendohet se zhduku 30% deri në 60% të popullsisë europiane dhe shkaktoi dhjetëra miliona viktima në botë.
Pandemia e tretë, që nisi në Kinë në fund të shekullit XIX, shkaktoi rreth 12 deri në 15 milionë vdekje, kryesisht në Azi.
Pavarësisht historisë së rëndë të sëmundjes, vlerësimi fillestar i OBSH-së është se rreziku për publikun e gjerë duket i ulët. Deri tani nuk është konfirmuar që punonjësja ruse ka vdekur nga murtaja pneumonike dhe as që ka ndodhur një përhapje e bakterit jashtë laboratorit.
Autoritetet ndërkombëtare presin të dhëna të tjera nga Rusia për të përcaktuar shkakun e vdekjes dhe për të sqaruar nëse incidenti përbën rrezik për shëndetin publik.
Burimi: CNN
