Drejtori ekzekutiv i Nvidia-s, Jensen Huang, dha dorëheqjen këtë javë nga kompania që ai vetë themeloi, pas raportimeve për disa marrëdhënie jashtëmartesore, përfshirë një me një vartëse të tij dhe një tjetër me një grua për të cilën zyrtarët amerikanë dyshonin se mund të punonte për inteligjencën kineze.
Por raportimet sensacionale për spiunë, gënjeshtra dhe seks rrezikojnë të lënë në hije çështjet shumë serioze që janë në lojë për kompaninë e dytë më të vlefshme të Amerikës.
Ja çfarë tjetër duhet të dini:
Nvidia ka luftuar për të shitur çipa në Kinë
Huang ka mbështetur prej kohësh shitjen e çipave në Kinë, duke deklaruar në takimin vjetor të Institutit Milken në vitin 2025 se tregu i çipave të inteligjencës artificiale në Kinë do të arrinte përfundimisht në 50 miliardë dollarë, një shumë që, sipas tij, “është sa Boeing – jo një avion, por e gjithë kompania”.
Uashingtoni kishte plane të tjera. Administrata Biden vendosi kufizime për eksportin e çipave, me qëllim që ata të mos binin në duart e Kinës, duke shpresuar të pengonte Pekinin që ta përdorte këtë teknologji për të zhvilluar sistemet e tij ushtarake dhe të inteligjencës artificiale.
Edhe pasi Nvidia zhvilloi posaçërisht një çip më pak të fuqishëm, që përmbushte rregullat amerikane të eksportit dhe mund të shitej në Kinë, administrata Trump vendosi përsëri kufizime ndaj shitjes së tij.
Në atë kohë, Nvidia deklaroi se kjo do të sillte një goditje prej 5.5 miliardë dollarësh në rezultatet e saj financiare.
Pavarësisht kësaj, Huang dhe presidenti Donald Trump kanë gëzuar një marrëdhënie të ngushtë.
Në fillim të këtij viti, qeveria amerikane kishte autorizuar 10 kompani kineze të blinin çipin e saj të fuqishëm H200, raportoi Reuters.
SHBA-ja ka pikëpyetje për Megaspeed
Alice Huang ishte drejtuese në Megaspeed, një kompani me seli në Singapor dhe kliente e Nvidia-s. Ajo u identifikua nga qeveria amerikane si një person që kishte pasur një marrëdhënie intime me Jensen Huang, si dhe si një aset i mundshëm i inteligjencës kineze.
Megaspeed është nën hetim për devijimin e mundshëm të gjysmëpërçuesve amerikanë shumë të kërkuar drejt subjekteve në Kinë, në shkelje të kontrolleve amerikane të eksportit.
Sipas vlerësimeve të disa analistëve, Megaspeed ka blerë çipa Nvidia me vlerë mbi 4 miliardë dollarë.
Por zyrtarët e administratës Trump kanë qenë të përqendruar te Megaspeed prej muajsh. Disa punonjës të Departamentit të Thesarit besonin se Megaspeed duhej të përfshihej në listën e zezë të Departamentit të Tregtisë, për shkak të shqetësimeve se kompania kishte kanalizuar çipa të avancuar drejt Kinës.
Departamenti i Tregtisë e zvarriti përfshirjen e Megaspeed në të ashtuquajturën “listë të subjekteve”, megjithëse sekretari i Tregtisë, Howard Lutnick, ishte informuar muaj më parë për marrëdhënien e Huang me Alice Huang.
Megaspeed ka mohuar çdo shkelje dhe ka deklaruar se është një “kompani që respekton rregullat dhe vepron në mënyrë të ligjshme”.
Nvidia deklaroi se biznesi i saj në Kinë ra në “zero” pas kufizimeve tregtare amerikane të prillit 2025.
Sekretari i Tregtisë, Lutnick, nën vëzhgim të rreptë
Refuzimi i Departamentit të Tregtisë për ta përfshirë Megaspeed në listën e subjekteve ka shkaktuar përplasje publike mes anëtarëve të administratës Trump.
Sekretari i Thesarit, Scott Bessent, akuzoi publikisht Departamentin e Tregtisë të drejtuar nga Lutnick se kishte vonuar klasifikimin e Megaspeed si kërcënim për sigurinë kombëtare.
Përplasjet e brendshme kanë çuar në disa diskutime nëse Lutnick duhet të shkarkohet. Trump vazhdon ta mbështesë Lutnick, mikun e tij prej shumë vitesh.
Në një deklaratë, Shtëpia e Bardhë tha se Trump “ruan besim të plotë te sekretari dhe aftësia e tij për ta ushtruar detyrën si sekretari i Tregtisë që ka sjellë transformimin më të madh në historinë moderne”.
Të premten, Lutnick pranoi vullnetarisht të dëshmonte përpara Komisionit të Senatit për Bankat.
Megaspeed nuk është e vetmja kompani nën hetim
Një tjetër emër i rëndësishëm në këtë histori është Super Micro Computer.
Në mars, themeluesi i kompanisë me seli në Kaliforni u akuzua për kontrabandimin drejt Kinës të serverëve me çipa Nvidia, me vlerë 2.5 miliardë dollarë, në shkelje të ligjeve amerikane të eksportit.
Kompania, e cila nuk përmendej me emër në aktakuzë, deklaroi në atë kohë se po bashkëpunonte plotësisht me hetimin ndaj tre individëve të akuzuar.
Kjo tregon se si çipat Nvidia vazhdonin të arrinin në Kinë, pavarësisht kontrolleve të rrepta të eksportit.
Nvidia dhe Wall Street kanë shuma të mëdha parash të lidhura me bumin e inteligjencës artificiale
Një sasi pothuajse e paimagjinueshme parash po qarkullon në ekosistemin e inteligjencës artificiale. Disa e quajnë këtë “financim qarkor”.
Dhe një nga financuesit më të mëdhenj është Nvidia.
Gjatë verës, Nvidia bashkoi forcat me kompani si Apollo, BlackRock, Blackstone, Brookfield, Goldman Sachs dhe KKR për të dhënë hua më shumë se gjysmë trilioni dollarë.
Këto 500 miliardë dollarë do të përdoren për ndërtimin e infrastrukturës së inteligjencës artificiale.
Veçmas, Nvidia u angazhua këtë vit të investonte 105 miliardë dollarë për një qendër gjigante të dhënash të OpenAI.
Strategjia e Nvidia-s për të mbështetur financiarisht marrëveshje dhe për të investuar në kompani që, nga ana e tyre, blejnë produktet e saj, tani po përballet me një shqyrtim të ri, në mungesë të Huang – figurës së fuqishme drejtuese që kishte nxitur kaq shumë prej këtyre marrëveshjeve.
Një nga pyetjet kryesore që mbetet pa përgjigje është nëse Huang ka gënjyer bordin drejtues të Nvidia-s dhe investitorët e kompanisë. Disa tashmë besojnë se po.
Një padi e ngritur të hënën nga një aksionar pretendon se Huang kishte mashtruar kur ishte pyetur për marrëdhënien e tij me Alice Huang.
Ish-drejtori ekzekutiv mund të përballet me pasoja edhe nga drejtime të tjera.
Edhe Kongresi kërkon përgjigje dhe është i përgatitur ta thërrasë me detyrim Jensen Huang për të dëshmuar, nëse ai nuk paraqitet vullnetarisht, deklaroi kryetari i Komisionit të Senatit për Bankat.






