Rusia ka përdorur sërish raketën balistike Oreshnik në një sulm ndaj Ukrainës, për herë të dytë që nga nisja e luftës në shkallë të plotë në vitin 2022. Sipas autoriteteve ukrainase, goditja e fundit u regjistrua në qytetin perëndimor të Lviv, pranë kufirit me Poloninë – një vend anëtar i NATO-s. Ky veprim po interpretohet nga Kievi dhe aleatët e tij si një mesazh paralajmërues i Moskës ndaj Perëndimit.
Edhe pse Ministria ruse e Mbrojtjes nuk ka dhënë detaje të sakta për objektivin, shpërthime dhe një goditje me raketë balistike janë konfirmuar nga autoritetet ukrainase. Përdorimi i kësaj arme, e cila mund të mbajë edhe koka bërthamore, ka ngritur shqetësime serioze ndërkombëtare.
Çfarë është Oreshnik?
Oreshnik besohet të jetë një raketë balistike me rreze të mesme veprimi. Sipas vlerësimeve të zyrtarëve amerikanë, ajo mund të ketë një rreze prej 600 deri në mbi 3,000 milje, duke e futur në kategorinë e raketave me kapacitet strategjik. Nga baza ruse Kapustin Yar deri në Lviv, distanca është rreth 900 milje – brenda rrezes së saj të mundshme.
Veçoria më dalluese e Oreshnik është aftësia për të lëshuar shumë koka të ndara goditëse nga një raketë e vetme. Këto koka mund të drejtohen drejt objektivave të ndryshëm, duke e bërë sulmin më të vështirë për t’u ndalur nga mbrojtja ajrore.
Emri Oreshnik do të thotë “pema e lajthisë”, duke iu referuar pamjes që krijojnë kokat e shumta kur bien drejt tokës si vija zjarri. Ukrainasit e kishin quajtur goditjen e parë me nofkën “Kedr” (pema e kedrit).
A mund të ndalet nga mbrojtja ajrore?
Ekspertët thonë se Oreshnik udhëton me shpejtësi hipersonike – rreth 13,000 km/orë – dhe ndjek një trajektore që e çon jashtë atmosferës përpara se të rikthehet me kënd të mprehtë drejt objektivit. Kjo e bën jashtëzakonisht të vështirë për t’u interceptuar nga sistemet aktuale të mbrojtjes që ka Ukraina.
Edhe pse deri tani është përdorur me mbushje konvencionale, raketa i përket një klase armësh të projektuar fillimisht për koka bërthamore, çka rrit ndjeshëm peshën e saj simbolike dhe kërcënuese.
Pse përdorimi i saj konsiderohet kaq serioz?
Goditja e fundit në Lviv ndodhi vetëm pak kilometra nga kufiri i NATO-s. Kjo është parë si një sinjal i drejtpërdrejtë ndaj Evropës dhe SHBA-së, në një moment kur tensionet ndërkombëtare janë në nivel të lartë.
Ministri i Jashtëm i Ukrainës e quajti sulmin “kërcënim serioz për sigurinë e kontinentit evropian”, ndërsa përfaqësues të BE-së thanë se përdorimi i Oreshnik përbën përshkallëzim të rrezikshëm të luftës.
Nga ana tjetër, Moska pretendon se sulmi ishte përgjigje ndaj kërcënimeve drejtuar udhëheqjes ruse, duke e paraqitur si akt hakmarrjeje strategjike.
Ekspertët mendojnë se përdorimi i Oreshnik është edhe luftë psikologjike: një mënyrë për të kujtuar Perëndimin se Rusia disponon armë me kapacitet shkatërrues shumë më të madh, edhe nëse aktualisht nuk po përdoren me mbushje bërthamore.
Ndërkohë, ka raportime se disa nga këto raketa mund të vendosen edhe në Bjellorusi, duke rritur frikën se qytete evropiane mund të jenë brenda rrezes direkte të goditjes.
Në një luftë që tashmë ka kaluar kufijtë tradicionalë të konfliktit, Oreshnik nuk është thjesht një raketë – është një mesazh politik dhe ushtarak, që po e vendos sigurinë evropiane në një fazë të re pasigurie.
(Burimi: CNN, Reuters)
