Tani që ora është kthyer prapa dhe nata bie më shpejtë, shumë prej nesh shkojnë në punë në errësirë dhe kthehen po ashtu në errësirë — dhe ndonjëherë edhe humori ynë zbehet bashkë me dritën e ditës. Mund të ndihemi më të lodhur se zakonisht, të kemi mungesë energjie ose vështirësi për t’u përqendruar. Çrregullimi Afektiv Sezonal, ose “depresioni dimëror”, mund të prekë këdo. Për ata që e kanë të vështirë të kryejnë aktivitetet normale të përditshme, këshillohet të kontaktojnë mjekun e familjes. Për ata me simptoma më të lehta, ja tre mënyra për të menaxhuar ditët e errëta — madje edhe për t’i përqafuar ato.
1. Përqendrohuni te ajo që mund të bëni
Psikologia Kari Leibowitz thotë se rritja në SHBA, në një qytet ku vera ishte në qendër të jetës, bëri që ajo ta shihte dimrin si kufizues dhe të pakëndshëm. Por udhëtimi në Norvegji — ku disa zona pothuajse nuk kanë dritë dite në mes të dimrit — ia ndryshoi mënyrën e të menduarit. Ajo vuri re se, në vend që njerëzit t’i dorëzoheshin një gjendjeje më të errët shpirtërore, ata i përqafonin kushtet e dimrit, duke gjetur hobi të ndryshme, nga sportet e dëborës deri te thurja dhe gatimi. “Ata e shohin dimrin si një periudhë plot mundësi,” thotë ajo.
Ajo mësoi se ndryshimi i qasjes — duke u përqendruar në atë që mund të bësh gjatë kësaj kohe, në vend të asaj që nuk mundesh — është çuditërisht efektiv. Kjo mund të përfshijë shëtitje dimërore, mbrëmje filmash, gatimin e një recete të re ose patinazh në akull. “Shpesh përqendrohemi vetëm te gjërat që janë më të vështira për t’u bërë në dimër, kur në fakt ekziston një botë e tërë aktivitetesh sezonale që ndihen më mirë kur jashtë është ftohtë.”
2. Pranoni që keni nevojë për më shumë pushim
Ndërsa puna dhe kalendarët tanë shoqërorë vazhdojnë normalisht, mund të pyesim veten pse ndihemi kaq të lodhur. Por Leibowitz thotë se duhet të pranojmë që trupat tanë kanë nevojë për më shumë pushim gjatë dimrit. “Në fakt është mirë të mos jesh aq produktiv ose aktiv sa në muajt e verës, sepse trupat tanë janë biologjikisht të programuar për pushim në dimër,” shpjegon ajo.
Ashtu si kafshët dhe bimët, edhe ne duhet të ngadalësojmë dhe të ndryshojmë sjelljen tonë. Dr. Em May Armstrong, studiuese e botës bimore, thotë se çelësi është gjetja e ekuilibrit mes pushimit më të gjatë dhe rrezikut për t’u bërë tepër letargjik. Ajo sugjeron atë që e quan “pjerrësi aktive” — kombinimin e një stili jete më të ngadaltë dhe relaksues me aktivitete që na mbajnë mendërisht të angazhuar.
3. Bëni plane
Edhe pse pushimi më i madh është i natyrshëm, sipas mjekut të përgjithshëm Gavin Francis është ende e rëndësishme të gjejmë kohë për gjërat që na bëjnë të lumtur dhe për të kaluar kohë me të tjerët. “Ne jemi qenie shumë shoqërore. Edhe njeriu më i vetmuar nuk jeton plotësisht vetëm. Të gjithë varemi nga të tjerët,” thotë ai.
Ai sugjeron planifikimin paraprak të aktiviteteve, duke u përqendruar në kalimin e kohës me njerëzit që ju bëjnë të ndiheni mirë dhe në aktivitete që mund t’ju përmirësojnë humorin. Të planifikosh do të thotë të jesh i përkushtuar — dhe një humor i ulët afër datës së aktivitetit nuk do të mund t’ju ndalojë. “Pastaj mund të filloni të organizoni në axhendën tuaj më shumë gjëra me këta njerëz gjatë dimrit,” thotë ai.
Gjithashtu janë të rëndësishme disa hapa praktikë të thjeshtë për përmirësimin e humorit: të siguroheni që flini mirë, të shmangni alkoolin e tepërt ose festat e vona të natës dhe të mbani një dietë të shëndetshme. “Këto nuk janë gjëra të komplikuara, por janë thelbësore për të pasur një ritëm të mirë cirkadian dhe një gjendje të shëndetshme fiziologjike gjatë dimrit.”
(Burimi: BBC)
