Për vite me radhë, dhëmbët janë parë si çështje estetike: buzëqeshje më e bukur, frymë më e freskët, më shumë vetëbesim. Por një valë e re studimesh shkencore po e ndryshon rrënjësisht këtë perceptim. Sipas të dhënave më të fundit, gjendja e dhëmbëve mund të tregojë sa gjatë do të jetojmë – dhe ndikimi shkon shumë përtej gojës.
Studiues që kanë ndjekur dhjetëra mijëra të moshuar për vite me radhë kanë gjetur një lidhje të fortë mes mungesës së dhëmbëve, problemeve të patrajtuara dentare dhe rritjes së rrezikut të vdekshmërisë. Me fjalë të tjera: ajo që ndodh në gojë mund të ndikojë drejtpërdrejt në jetëgjatësinë tonë.
Zbulimet vijnë kryesisht nga Japonia, një vend me jetëgjatësinë më të lartë në botë, ku shkencëtarët kanë analizuar baza të mëdha të dhënash për të kuptuar pse disa njerëz plaken më shëndetshëm se të tjerët. Përfundimi: shëndeti oral është faktor kyç i plakjes së shëndetshme.
Një studim gjashtëvjeçar me mbi më shumë se 11 mijë persona mbi 65 vjeç zbuloi se të moshuarit me të ashtuquajturën “brishtësi orale” – pra pak dhëmbë, vështirësi në përtypje, gëlltitje, tharje të gojës ose probleme në të folur – jetonin më pak vite në gjendje të mirë shëndetësore dhe kishin rrezik më të lartë vdekjeje.
Edhe prania e vetëm një ose dy prej këtyre problemeve lidhej me rënie të jetëgjatësisë së shëndetshme. Dhe kjo mbetej e vërtetë edhe kur merreshin parasysh faktorë si të ardhurat, arsimi apo sëmundje të tjera.
Një tjetër gjetje interesante: vizitat e rregullta te dentisti shtonin mesatarisht rreth një vit jetë të shëndetshme, edhe për ata që tashmë kishin probleme me dhëmbët. Personat që nuk kishin shkuar te dentisti për një kohë të gjatë kishin rrezik dukshëm më të lartë vdekjeje krahasuar me ata që bënin kontrolle periodike.
Gjendja e dhëmbëve doli po aq e rëndësishme sa numri i tyre. Një studim shumë i madh me afro 200 mijë persona mbi 75 vjeç tregoi se dhëmbët e mbushur dhe të trajtuar shoqëroheshin me jetë më të gjatë, ndërsa dhëmbët e prishur ose mungesa e tyre lidhej me rritje të fortë të rrezikut të vdekshmërisë.
Burrat pa asnjë dhëmb kishin rreth 74% rrezik më të lartë vdekjeje sesa ata me dhëmbë të shëndetshëm ose të mbushur. Për gratë, rritja e rrezikut ishte rreth 69%.
Shkencëtarët besojnë se dhëmbët e patrajtuar dhe infeksionet kronike në gojë mund të shkaktojnë inflamacion të vazhdueshëm në trup, të ndikojnë në ushqyerje të dobët dhe të përkeqësojnë sëmundje të tjera – një zinxhir që në fund ndikon në deri tek jetëgjatësia.
Përfundimi që del nga këto studime është i qartë: dentisti nuk është vetëm për buzëqeshjen – por për jetën.
Në një kohë kur popullsia po plaket gjithnjë e më shumë, këto të dhëna po nxisin thirrje që kujdesi dentar të trajtohet si pjesë thelbësore e shëndetit publik dhe jo si shërbim dytësor.
Sepse tani shkenca po thotë diçka të fortë: Nëse duam të dimë si po plaket trupi, mjafton të shohim dhëmbët.
(Burimi: Indian Defence Review)
