SHBA-të dhe Izraeli kanë deklaruar se kanë siguruar epërsi ajrore mbi disa zona të Iranit, duke i lejuar avionët e tyre luftarakë të godasin objektiva me liri të madhe veprimi. Krahas kësaj, ata kanë treguar edhe një avantazh të dukshëm në inteligjencë – një dominim që ka çuar në lokalizimin dhe eliminimin e disa prej figurave më të larta të regjimit iranian.
Por përtej sulmeve ajrore, strategjia duket se ka nisur me një operacion të heshtur: luftën kibernetike. Sipas zyrtarëve ushtarakë amerikanë, para se të goditej fizikisht kompleksi i udhëheqësit suprem, hakerë të Komandës Kibernetike të SHBA-së dhe homologët e tyre izraelitë ndërhynë në sistemet iraniane, duke verbuar përkohësisht aftësinë e Teheranit për të kuptuar situatën, për të komunikuar dhe për të reaguar në mënyrë të koordinuar.
Ky avantazh krijoi hapësirën për goditjen e udhëheqësve të lartë në vende të ndryshme. Për muaj të tërë, CIA, Mossadi dhe agjenci të tjera kishin ndjekur lëvizjet e tyre, përmes depërtimit teknik në sistemet e komunikimit, si dhe përmes rrjeteve të spiunazhit në terren. Rezultatet ishin dramatike: shefi i shtabit të ushtrisë, ministri i Mbrojtjes dhe kreu i Gardës Revolucionare ishin ndër të vrarët.
Sipas deklaratave zyrtare, qëllimi ishte të “habitej dhe të ngatërrohej” udhëheqja iraniane, duke paralizuar komandën dhe kontrollin, infrastrukturën e raketave balistike dhe rrjetet e inteligjencës. Megjithatë, dihej se Teherani ishte përgatitur për një skenar të tillë, me zyrtarë që kishin caktuar pasardhës të shumtë në rast eliminimi. Kjo e bën edhe më të pazakontë faktin që disa nga figurat kryesore të regjimit ndodheshin së bashku në një takim në momentin e sulmit.
Në afat të shkurtër, eliminimi i një pjese të lidershipit mund ta bëjë më të vështirë për Iranin organizimin e një përgjigjeje të koordinuar. Por situata mbetet e paqartë: breshëritë e raketave dhe dronëve që po lëshohen në rajon mund të jenë pjesë e një plani të miratuar më parë, ose rezultat i vendimeve të komandantëve lokalë në terren. Po ashtu, nuk dihet nëse zinxhiri i komandës funksionon ende në mënyrë të centralizuar.
Një vlerësim i inteligjencës amerikane para fillimit të konfliktit sugjeronte se largimi i udhëheqësit suprem mund të sillte në krye elementë edhe më të ashpër nga Garda Revolucionare. Çdo udhëheqje e re do të duhet të zgjedhë mes vazhdimit të luftës për të ruajtur mbijetesën e regjimit, apo kërkimit të një rruge negociuese me SHBA-të. Por nëse figura të reja vazhdojnë të shënjestrohen, vetë procesi i vendimmarrjes mund të paralizohet.
Një tjetër pyetje thelbësore është nëse kjo strategji mund të çojë në ndryshim regjimi. Historia tregon se vetëm fuqia ajrore rrallë mjafton për ta rrëzuar një qeveri, dhe SHBA-të nuk kanë sinjalizuar gatishmëri për një ndërhyrje tokësore. Ka shpresa se dobësimi i forcave të sigurisë mund të krijojë hapësirë për një kryengritje të brendshme, veçanërisht pas protestave të shtypura më herët. Presidenti Donald Trump ka bërë thirrje për një reagim të tillë dhe ka premtuar imunitet për pjesëtarët e forcave të sigurisë që dorëzohen.
Megjithatë, regjimi iranian është i thellë dhe i konsoliduar në strukturat e tij të pushtetit. Në këtë fazë, duket se prioriteti i SHBA-ve dhe Izraelit është dobësimi maksimal i kapaciteteve ushtarake dhe politike të Teheranit. Nëse kjo do të çojë në një transformim të brendshëm, mbetet e pasigurt – dhe pasojat e çdo skenari do t’i përjetojë, para së gjithash, populli iranian.
(Burimi: BBC)
