Në Shtetet e Bashkuara, mënyra se si gratë e planifikojnë mëmësinë po ndryshon ndjeshëm. Gjithnjë e më pak të reja po zgjedhin të bëhen nëna në të njëzetat, ndërsa një numër në rritje po vendosin të kenë fëmijë pas moshës 30-vjeçare, madje edhe në të dyzetat.
Sipas raportit më të fundit të Qendrave Amerikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC), shkalla e përgjithshme e lindshmërisë ra me 1% gjatë vitit 2025, duke arritur një rekord të ri negativ.
Kjo rënie vijon një tendencë që ka zgjatur për rreth dy dekada.
Ndryshimi është veçanërisht i dukshëm te gratë e reja. Vetëm brenda një viti, shkalla e lindjeve te gratë e moshës 20–24 vjeç ra me 6%, ndërsa te vajzat në fund të adoleshencës u regjistrua një rënie prej 7%.
“Rënia prej 6% e shkallës së lindjeve te gratë e moshës 20 deri në 24 vjeç është padyshim e rëndësishme”, deklaroi Brady Hamilton, demograf në Qendrën Kombëtare për Statistikat Shëndetësore të CDC-së dhe bashkautor i raportit.
Ndërkohë, të dhënat tregojnë një zhvillim të kundërt te gratë më të mëdha në moshë. Në grupmoshën 30–45 vjeç është regjistruar një rritje e vogël, por statistikisht domethënëse, e shkallës së lindjeve.
Ky ndryshim pasqyron një realitet të ri: shumë gra po zgjedhin të ndërtojnë fillimisht karrierën, të arrijnë stabilitet financiar dhe më pas të krijojnë familje.
Një prej tyre është Sarah Harris, banore e Vermontit, e cila u bë nënë në moshën 36-vjeçare.
Ajo solli në jetë vajzën e saj, Bridget, vitin e kaluar dhe e përshkruan mëmësinë si një përzierje gëzimi dhe lodhjeje.
“Kur bëhesh me fëmijë në mesin e të tridhjetave, ajo që fiton në mençuri dhe përvojë, e humbet në energji”, thotë ajo me humor.
Katër muaj pas lindjes, Harris humbi vendin e punës. Sot ajo përpiqet të kuptojë se si do të ndërtojë jetën profesionale dhe familjare me një fëmijë.
Pasiguria ekonomike dhe kostoja e lartë e rritjes së fëmijëve e kanë bindur se një fëmijë është i mjaftueshëm.
“Mendoj se në një epokë tjetër, në një jetë tjetër ose në rrethana të tjera, mund të kisha pasur më shumë fëmijë. Por po jetojmë në një moment të vështirë për shoqërinë dhe kjo ndikon drejtpërdrejt në vendimet e njerëzve për të pasur fëmijë”, shprehet ajo.
Një studim i publikuar në shtator nga Banka e Rezervës Federale të Atlantës tregoi se gratë e Gjeneratës Z, të cilat janë në fund të adoleshencës dhe në të njëzetat, kanë shumë më pak dëshirë për të pasur fëmijë sesa gratë e brezave të mëparshëm.
Sipas studiuesve, në këtë ndryshim ndikojnë mundësitë më të mëdha të punësimit për gratë, pavarësia e tyre në vendimmarrje, kostot financiare, ndryshimi i prioriteteve dhe shqetësimet për rreziqet shëndetësore të mëmësisë.
Dr. Tanise Branche, drejtuese mjekësore e shërbimit të lindjeve në Temple Health, në Filadelfia, thotë se gjithnjë e më shumë paciente të reja po zgjedhin një rrugë tjetër nga ajo tradicionale.
“Ato nuk përqendrohen më vetëm te ajo që mund t’u ofrojnë fëmijëve, por edhe te ajo që është më e mira për vetë ato”, shpjegon mjekja.
Edhe Branche është pjesë e tendencës së mëmësisë në moshë më të madhe. Aktualisht ajo është shtatzënë me fëmijën e katërt.
“Do të jem 43 vjeçe kur të lind fëmijën tim të fundit dhe këtë rrugëtim e kam nisur në moshën 37-vjeçare”, thotë ajo.
Sipas mjekes, përfitimi më i madh i ndryshimeve shoqërore është se gratë kanë më shumë mundësi të vendosin vetë se kur dhe nëse dëshirojnë të bëhen nëna.
Megjithatë, ekspertët theksojnë se jo të gjitha gratë po e shtyjnë mëmësinë vetëm për shkak të preferencave personale.
Për shumë prej tyre, vendimi lidhet drejtpërdrejt me pamundësinë ekonomike për të përballuar një familje.
Çmimet e larta të banesave, shpenzimet për kujdesin ndaj fëmijëve dhe kostot e sigurimit shëndetësor janë ndër pengesat kryesore.
Anna Louie Sussman, autore e librit Inconceivable, që trajton vendimet për të pasur fëmijë, thotë se një pjesë e konsiderueshme e të rinjve vazhdojnë të dëshirojnë familje, por nuk ndihen në gjendje ta përballojnë.
“Ka shumë njerëz që ende thonë se duan të krijojnë familje, por nuk ndihen të aftë ta bëjnë këtë. Të rinjtë thonë: mezi arrij të kujdesem për veten, nuk mund ta imagjinoj si do të kujdesesha edhe për dikë tjetër”, shpjegon ajo.
Edhe vetë Sussman e shtyu mëmësinë për shkak të karrierës dhe shqetësimeve financiare. Ajo vendosi të ngrinte vezët dhe e solli në jetë fëmijën e saj në fillim të të dyzetave.
Sot thotë se ndihet me fat që ka arritur një pozicion më të qëndrueshëm profesional sesa do të kishte pasur në të njëzetat apo të tridhjetat.
Ndryshimi i sjelljes ndaj mëmësisë po ndikon edhe në strukturën demografike të Shteteve të Bashkuara.
Sipas Byrosë Amerikane të Regjistrimit të Popullsisë, numri i personave nën moshën 18 vjeç është në rënie të vazhdueshme. Vetëm gjatë periudhës 2010–2020, popullsia e kësaj grupmoshe u pakësua me më shumë se një milion.
Në të njëjtën kohë, mosha mediane e popullsisë amerikane arriti në 39.4 vjeç në vitin 2025, duke treguar plakjen graduale të shoqërisë.
Disa shtete amerikane, përfshirë Vermontin, po përballen edhe me rënie të numrit të përgjithshëm të banorëve.
Për Sarah Harris, këto ndryshime nuk janë thjesht statistika kombëtare.
Ajo jeton në një komunitet të vogël, ku pakësimi i fëmijëve po vë në pikëpyetje të ardhmen e shkollës fillore.
“Mendoj shpesh për këtë, sepse jetoj në një vend shumë të vogël, ku shpresojmë t’i mbajmë dyert e shkollës fillore të hapura sa më gjatë të jetë e mundur”, thotë ajo.
Të dhënat amerikane tregojnë se rënia e lindshmërisë nuk lidhet vetëm me faktin se disa gra nuk dëshirojnë të kenë fëmijë. Për shumë të tjera, mëmësia mbetet një dëshirë që shtyhet për shkak të kushteve ekonomike dhe mungesës së mbështetjes.
Ndërsa gratë po bëhen nëna gjithnjë e më vonë, Shtetet e Bashkuara po përballen me një transformim demografik që prek jo vetëm familjen, por edhe shkollat, tregun e punës dhe të ardhmen e komuniteteve.
Burimi: NPR
